Helikopterler başkent Bamako ve uluslararası havaalanı çevresinde uçtu; yakınlardaki bir askeri üssünde çatışmalar yaşandığı bildirildi. Bu durum, ABD Büyükelçiliği ve İngiltere Dışişleri Bakanlığı'nı vatandaşlarına evlerinde kalmaları tavsiyesinde bulunmaya sevk etti.
Mali ordusu, yüzlerce saldırganı öldürdüğünü ve Bamako ve çevresindeki çeşitli hedefleri vuran saldırıyı püskürttüğünü iddia etti. Ayrıca, başkentte, askeri kışlaların bulunduğu komşu Kati kentinde ve ülkenin altın üretimi yapılan diğer bölgelerinde geniş çaplı bir tarama operasyonu yürütüldüğünü ekledi.
"Yıllardır görülen en büyük koordineli saldırı"
El Kaide'ye bağlı Nusret el-İslam, Kati'deki saldırıların yanı sıra Bamako Havalimanı'na ve Mobti, Sevare ve Gao dahil olmak üzere daha kuzeydeki bölgelerdeki saldırıların sorumluluğunu üstlendiğini belirten bir bildiri yayınladı.
Grup ayrıca, ülkenin kuzeydoğusunda bulunan bir başka şehir olan Gao'nun, Tuareglerin hakim olduğu bir isyancı grup olan Azawad Kurtuluş Cephesi ile koordineli bir operasyonla ele geçirildiğini belirtti.
Azawad Kurtuluş Cephesi sözcüsü Muhammed el-Mevlud Ramazan, daha önce sosyal medya platformlarında, cephe güçlerinin Gao'daki bir dizi noktayı ve Kidal'daki iki kamptan birini ele geçirdiğini belirtmişti.
Azawad Hareketi, Mali'nin kuzeyinde bir Azawad devleti kurmak için yıllardır isyan yürütüyor. Hareket, daha önce güvenlik güçlerini bölgeden kovmuştu. Ardından, daha sonra çöken 2015 barış anlaşması, bazı eski isyancıların Mali ordusuna katılmasının önünü açmıştı.
Alman Konrad Adenauer Vakfı'nın Sahel Programı Başkanı Olaf Laising, saldırıları "yıllardır görülen en büyük koordineli saldırı" olarak nitelendirdi.
Havaalanı kapatıldı ve ülkeler vatandaşlarını uyardı
Mali'deki ABD Büyükelçiliği vatandaşlarına bulundukları yerden ayrılmamalarını tavsiye ederken, İngiliz vatandaşlarına da ülkeye seyahat etmemeleri yönünde uyarılar yayınlandı. Ordu, çeşitli yerlerde kimliği belirsiz "terörist" grupların saldırılarına maruz kaldığını açıkladı.
Havaalanı kapatıldı, uçuşlar ertelendi veya iptal edildi. Bir yolcu, Bamako'nun güneyindeki havaalanına ulaşmaya çalışanların, yoğun silah sesleri ve helikopterlerin uçuşu arasında kendilerini neredeyse bir çatışma bölgesinin içinde bulduklarını belirtti.
Görgü tanıkları ve bölge sakinleri, başkent Bamako'nun kuzeyindeki ana askeri üs olan Kati yakınlarında iki güçlü patlama sesi ve aralıksız silah sesleri duyduklarını bildirirken, diğerleri ise Savunma Bakanı Sadio Camara'nın Kati'deki evinin saldırıda tahrip olduğunu belirtti.
"Hedef seçimi dikkat çekiciydi"
Silahlı Çatışmaların Konum ve Olay Verileri Projesi'nin Batı Afrika baş analisti Heni Nsebia, hedeflerin seçiminin dikkat çekici olduğunu belirterek, Kati ve Bamako'nun "sistemin merkezinde" yer aldığını, 2023'teki sembolik askeri zaferin yaşandığı Kidal'ın ise "hükümetin kontrolü geri kazanma anlatısında" merkezi bir rol oynadığını ekledi.
Mintel World araştırma şirketinin Afrika araştırmacısı Hasert Kargin durumu şöyle özetledi "Nusret el-İslam ile Azawad Kurtuluş Cephesi, Mali'de koordineli saldırılar düzenledi ve Kati, Kidal, Sevare ve Gao'da ordunun ve Afrika Kolordusu'nun (Rus silahlı örgütü) birçok mevzisi hâlâ hedef alınmaya devam ediyor."
"Hava desteği olmadan Kidal ve Gao gibi şehirleri geri alma şansı çok zayıf" diyen araştırmacı, "Hava desteği her iki taraf için de belirleyici bir faktör olacak" diye ekledi.
Gece sokağa çıkma yasağı
Ordu Cumartesi günü durumun kontrol altında olduğunu açıkladı, ancak kuzeydeki önemli bir askeri merkez olan Gao'da yaşayan bir kişi, öğle saatlerinde şiddetli bir patlama sesi duyduğunu ve askerlerle isyancılar arasında çatışma yaşandığını bildirdi.
Kaynak, akşam saatlerinde Gao'da temkinli bir sükunetin hakim olduğunu ve valinin gece sokağa çıkma yasağı ilan ettiğini ekledi.
Bugünkü saldırılar, 2012'de başlayan isyanın tırmanışa geçebileceğine işaret ediyor.
Eylül 2024'te Nusret el-İslam, Bamako Havaalanı yakınlarındaki bir güvenlik güçleri eğitim okuluna saldırdı ve yaklaşık 70 kişi öldü.
Bir yıl sonra, grup yakıt ithalatına ambargo koyduğunu açıkladı ve Mali'nin güney ve batısında askeri koruma altındaki yakıt tankerlerine saldırdı; bu da daha önce faaliyet göstermediği bölgelerde de hareket edebilme kapasitesini ortaya koydu.
2020 ve 2021 yıllarında yaşanan iki darbenin ardından, Asimi Goïta başkanlığındaki Mali hükümeti iktidara geldi ve güvenliği yeniden tesis etme sözü verdi, ancak bunu başarmakta zorluklar yaşıyor.
Nijer ve Burkina Faso'daki muadilleri gibi, Mali'deki askeri hükümet de eski sömürgeci güç Fransa ve bir dizi Batı ülkesiyle ilişkilerini keserek Rusya ile siyasi ve askeri işbirliğini güçlendirme yönünde adım attı.
2021'den beri Malili güçlerin yanında savaşan Rus Wagner Grubu, Haziran 2025'te görevini sonlandıracağını duyurdu; onun yerini, doğrudan Rusya Savunma Bakanlığı'na bağlı "Afrika Kolordusu" alacak.
Askeri Konsey, Mart 2024'e kadar iktidarı sivillere devredeceğine söz vermişti, ancak Temmuz 2025'te Goïta'ya "gerektiği kadar" yenilenebilir ve seçim yapılmaksızın 5 yıllık bir başkanlık görevi verdi.
Buna karşılık, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi bu üç askeri konsey ile temas kurmaya çalışırken, Togo ise Batı ülkeleri ile Sahil Devletleri İttifakı’nı oluşturan bu üç ülke arasında arabuluculuk yapmaya çalıştı.
Kargaşanın başlamasından bu yana, doğal kaynaklar açısından zengin Mali'de binlerce kişi saldırılarda hayatını kaybetti, son yıllarda ise on binlerce Malili, Moritanya da dahil olmak üzere komşu ülkelere sığındı.
Geçtiğimiz Pazartesi günü, Mali Dışişleri Bakanı, komşu ülkeler ve yabancı güçlerin "terörist grupları" desteklediğini söyledi, ancak ülkelerin isimlerini vermekten kaçındı.
