Tehditlerin ardından Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, Panama'nın Çin'in amiral gemisi Kuşak ve Yol Girişimi'ne (BRI) katılma anlaşmasını yenilemeyerek Washington'un Pekin'in sözde etkisine ilişkin endişelerini giderdiğini söylerken bunu dikkate almış görünüyordu.
Mulino ayrıca ABD yönetimiyle önemli bir politika konusu olan göç konusunda işbirliği yapmak için yeni adımlar atılacağını duyurdu.
KYG'ye katılmak için 2017'de imzalanan mutabakat zaptını yenilememe kararı, Washington'un Panama'daki Çin nüfuzuna ilişkin endişelerini yatıştırmak için erken bir hamleye işaret ediyor. Çin lideri Şi Cinping'in dış politika alanındaki en önemli girişimi olan Kuşak ve Yol Projesi, dünya çapında yüz milyarlarca dolar değerinde Çin yatırımına yol açtı.
Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tammy Bruce, Rubio'nun Başkan Donald Trump'ın Çin'in varlığının su yolu için bir tehdit ve ABD-Panama anlaşmasının ihlali olduğunu belirten bir mesaj ilettiğini söyledi.
Bruce, "Bakan Rubio bu statükonun kabul edilemez olduğunu ve acil değişiklikler yapılmadığı takdirde ABD'nin anlaşma kapsamındaki haklarını korumak için gerekli tedbirleri almasını gerektireceğini açıkça ifade etti" dedi.
Rubio, Panama'nın atması gereken adımları belirtmedi ya da önlem alınmaması halinde ABD'nin misilleme olarak hangi adımları atabileceğini söylemedi.
Mulino gazetecilere yaptığı açıklamada Panama'nın altyapı projeleri de dahil olmak üzere yeni yatırımlar konusunda ABD ile birlikte çalışmaya çalışacağını söyledi.
"Bu ziyaretin yeni ilişkiler kurmak için bir kapı açtığını düşünüyorum… ve Panama'daki ABD yatırımlarını mümkün olduğunca arttırmaya çalışacağız" dedi.
Trump Panama'ya karşı askeri güç kullanmayı göz ardı etmediğini söyledi ki bu sözler Latin Amerika ve diğer yerlerdeki pek çok ABD müttefikini kızdırdı.
Trump 2 Şubat'ta yaptığı bir yorumda "Panama Kanalı'nı Çin'in işlettiğini" iddia etti.
Trump gazetecilere verdiği demeçte "Bu Çin'e verilmedi, Panama'ya verildi - aptalca - ama anlaşmayı ihlal ettiler ve onu geri alacağız, yoksa çok güçlü bir şey olacak" dedi.
Trump ayrıca ABD'nin Grönland adasını Danimarka'dan satın alabileceğine dair açıklamalar yaptı - ki Danimarka bu adanın satılık olmadığını söylüyor - ve Kanada'nın kendisini ABD'ye ilhak etmesini önerdi, ancak bu yorumların ciddiyeti net değildi.
Çin'in kanalla olan ticareti, 2021 yılında yenilenen 25 yıllık bir imtiyaz kapsamında su yolunun girişlerine yakın iki limanı işleten Hong-Kong merkezli Hutchison Holdings aracılığıyla yürütülüyor.
Rubio geçen hafta, mevcut durumda Çin'in teorik olarak ABD ile Asya devi arasında bir çatışma çıkması halinde limanları kanalı kapatmak için kullanabileceğini söyledi.
Panama Cumhurbaşkanı Rubio ile yaptığı görüşmenin samimi ve saygılı geçtiğini söyledi. Liman imtiyazı da dahil olmak üzere Panama'daki bazı Çin işletmelerinin gözden geçirilmesinin mümkün olduğunu belirtti.
Çin, kanalın işletilmesinde herhangi bir rol oynadığını reddetti ve Panama'nın su yolu üzerindeki kontrolüne saygı duyduğunu söyledi.
Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning geçen ay yaptığı açıklamada "Çin hiçbir zaman müdahale etmemiştir" dedi ve Pekin'in kanalı "kalıcı olarak tarafsız bir uluslararası su yolu" olarak tanıdığını ekledi.
Panama Kanalı ABD öncülüğünde bir proje olarak inşa edildi ve Washington 1914'te faaliyete geçtiğinde kontrolü elinde tuttu ve çevredeki Kanal Bölgesini de elinde tuttu.
1964 yılında, su yolunun yabancılar tarafından kontrol edilmesine kızan Panamalıların ölümcül ayaklanmalarının ardından durum müzakere edilmeye başlandı.
Uzun ve çekişmeli müzakerelerin ardından Başkan Jimmy Carter 1999 yılı sonunda kanalı Panama'ya veren anlaşmayı imzaladı.
