Ukrayna Başsavcılığı’nın internet sitesinde, 1978 yılında Devlet Ermitaj Müzesi’nin Starokrim (Zolotoordyn) Arkeoloji Keşif Ekibi’ni kuran Tarih Bilimleri Doktoru Mark Kramarovskiy hakkında şüpheli statüsü verildiği bildirildi. İkinci şüpheli ise Kırım Arkeoloji Enstitüsü’nün kıdemli araştırma görevlisi Emil Seydaliev’dir. Ukrayna’nın “Ґрати” adlı yayını ve BBC’nin Rusça servisi, “arkeologlar davası”nda üç bilim insanının daha sanık olarak yer aldığını bildiriyor, ancak isimlerini açıklamıyor. Başsavcılık, şüpheleri Ağustos ayında yöneltmişti, ancak medya bu bilgileri ancak şimdi öğrendi.
Ukraynalı kolluk kuvvetlerinin açıklamasına göre, arkeologlar 2014 yılında Rusya’nın Kırım’ı işgal etmesinden sonra Solhat’taki kazıları durdurmamış ve Ukrayna’nın tanımadığı Kırım’daki Rus yetkililerden çalışma izni almışlardır. Ayrıca, “Ґрати”nin bildirdiğine göre, bilim insanları kültürel tabakanın tahrip edilmesiyle suçlanıyor. Kiev’e göre Rusya, kazılar sırasında ortaya çıkarılan Ukrayna kültürel değerlerini yasadışı olarak el koydu (arkeologların buluntuları Kırım müzelerinin koleksiyonlarına aktarılıyor ve burada Rusya Federasyonu Müze Fonu’nun bir parçası olarak kayıt altına alınıyor).
BBC’nin Rusça servisi, Emil Seydaliev’in şu yorumuna yer veriyor: “Ataları hayatları boyunca Kırım’da yaşamış ve atalarımın mezarlarının yerlerini bildiğim bir Kırım Tatarı olarak, Kırım’dan ayrılmamam gerektiğini düşünüyorum. Burada Kırım Tatar anıtları bulunmaktadır. Bunları araştırmalı, korumalı ve incelemeliyim, çünkü bunlar Kırım’ın tarihi ve arkeolojisinin çok önemli bir parçasıdır. Kırım Tatarları, Kırım topraklarında şekillenmiş ve Kırım topraklarında yaşamaya devam eden bir halktır.”
86 yaşındaki Mark Kramarovsky basına herhangi bir açıklama yapmadı. Bilim insanları, suçlamalara göre 8 ila 12 yıl arasında hapis cezasına çarptırılabilir.
- Ermitaj’ın Altın Orda Arkeoloji Keşif Heyeti, 1978 yılında Kramarovskiy tarafından kuruldu. SSCB’nin dağılmasından önce Kırım’da kazı izinleri Sovyet denetim makamları tarafından veriliyordu. Ukrayna’nın bağımsızlığını kazanmasının ardından keşif heyeti, artık Ukrayna makamlarının himayesi altında çalışmalarına devam etti. 2014 yılında Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesinden sonra – ki bu ilhak, Ukrayna, BM ve dünya ülkelerinin çoğu tarafından hukuka aykırı kabul edilmektedir – Kırım’da kazı yapma izinleri bilim insanlarına Rus yetkililer tarafından verilmektedir. Ukrayna bu belgeleri tanımamakta ve kendi izni olmadan Kırım’da yapılan arkeolojik çalışmaları suç olarak değerlendirmektedir.
- Aralık 2025’te Polonya’da, Kırım’daki kazılara katıldığı gerekçesiyle Rus arkeolog Aleksandr Butyagin gözaltına alındı. Butyagin, günümüz Kerç bölgesinde bulunan antik Mirmekiy kentini araştıran Ermitaj Arkeoloji Keşif Ekibi’nin uzun yıllar boyunca yöneticiliğini yapmıştı. Butyagin’in iadesini talep eden Ukrayna’da, bilim insanı kültürel miras nesnesinin kısmen tahrip edilmesi ve büyük zarara yol açmakla suçlandı. Nisan 2026’da arkeolog, mahkum değişimi sonucunda Rusya’ya iade edildi.
