Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti, Doğu Türkistan’ın tarihî geçmişini, siyasi statüsünü ve geleceğine ilişkin yaklaşımını ortaya koyan Beyaz Kitap’ın Türkçe edisyonunun yayımlandığını duyurdu.
“Doğu Türkistan Asla Çin’in Bir Parçası Olmadı ve Bağımsızlığını Yeniden Kazanması Tek Çıkış Yoludur” başlığını taşıyan eser, bölgenin geçmişine ve bugün karşı karşıya bulunduğu sorunlara ilişkin Sürgün Hükümeti’nin tezlerini kapsamlı biçimde ele alıyor.
Dokuz bölümde Doğu Türkistan’ın tarihi ve kimliği
Dokuz ana bölümden meydana gelen Beyaz Kitap’ta Doğu Türkistan’ın coğrafi konumu, stratejik önemi, demografik yapısı, kültürel mirası ve devlet geleneği inceleniyor. Bölgenin tarih boyunca geçirdiği siyasi değişimler de eserde ele alınan başlıklar arasında yer alıyor.
Kitapta ayrıca Çin yönetiminin Doğu Türkistan’daki uygulamalarına yönelik eleştirilere yer veriliyor. İnsan hakları ihlalleri iddiaları, kitlesel gözaltılar, zorla çalıştırma, doğum kontrolü uygulamaları ve kültürel mirasa yönelik politikalar; eserin öne çıkardığı konular arasında bulunuyor.
Beyaz Kitap, bu başlıkları tarihî belgeler ve çeşitli veriler üzerinden değerlendirmeyi amaçlarken Doğu Türkistan’ın geçmişi ve mevcut durumuna ilişkin Sürgün Hükümeti’nin bakış açısını da ortaya koyuyor.
Sürgün Hükümeti hukuki devamlılık tezini savunuyor
14 Eylül 2004’te Washington’da kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti, kendisini 1949 öncesindeki Doğu Türkistan Cumhuriyeti’nin siyasi ve hukuki devamı olarak tanımlıyor.
Beyaz Kitap’ta da bu yaklaşım doğrultusunda bölgenin tarihî geçmişi ve hukuki statüsü ele alınıyor. Eserde Çin’in Doğu Türkistan üzerindeki egemenliğinin hukuki niteliği sorgulanırken, bölgenin geleceği için bağımsızlığın yeniden tesis edilmesi gerektiği savunuluyor.
Bu yönüyle çalışma, yalnızca tarihî bir inceleme olmanın ötesinde, Doğu Türkistan’ın siyasi geleceğine ilişkin Sürgün Hükümeti’nin çözüm önerilerini de içeren bir yayın niteliği taşıyor.
Türkçe baskıyla daha geniş okuyucu kitlesine ulaşılması hedefleniyor
Doğu Türkistan Cumhuriyeti Sürgün Hükümeti Başkanı Dr. Mamtimin Ala, Türkçe baskının yayımlanmasına ilişkin değerlendirmesinde, eserin Doğu Türkistan’ın tarihi, halkının kimliği ve bölgenin hukuki statüsüne dair görüşlerini daha geniş kitlelerle buluşturmayı hedeflediğini belirtti.
Ala, Türkçe edisyonun Türkiye’deki okuyucuların Doğu Türkistan meselesinin tarihî ve siyasi boyutlarını daha yakından incelemelerine katkı sunacağına inandıklarını ifade etti.
Sürgün Hükümeti Dışişleri ve Güvenlik Bakanı ve eserin ana yazarı Salih Hudayar da kitapta Çin’in bölgedeki politikaları ile Doğu Türkistan’ın geleceğine ilişkin değerlendirmelerin kapsamlı şekilde ele alındığını kaydetti.
Hudayar, Doğu Türkistan halkının kimliğinin, güvenliğinin ve siyasi geleceğinin korunması bakımından bağımsızlığın yeniden tesis edilmesini temel çözüm olarak gördüklerini vurguladı.
Türkçe yayımlanan Beyaz Kitap’ın, Doğu Türkistan’ın tarihine, hukuki statüsüne ve güncel meselelerine ilişkin tartışmaların Türkiye’de daha geniş bir okuyucu kitlesi tarafından takip edilmesine imkân sağlaması hedefleniyor.
