Site, Beyaz Saray’dan bir yetkilinin, Trump’ın açıklamasının, tarafların petrol rafinerilerine yönelik saldırıları durduracağı olası bir anlaşmayla ilgili olduğunu söylediğini aktardı ve ABD Başkanı’nın Zelenski’den bu anlaşmaya uymasını beklediğini ekledi.
ABD’li yetkili, bu konuda bir anlaşmaya varılmasının, daha sonra enerji santrallerine ve elektrik şebekelerine yönelik saldırıların durdurulmasına zemin hazırlayabileceğini açıkladı.
Ancak açıklama her iki tarafça da teyit edilmedi; Zelenski, ilan edilen ateşkesin “benim için yeni bir haber olduğunu” söylerken, Ukrayna basını, Trump’ın açıklamasından birkaç saat sonra Rusya’nın enerji santrallerine saldırılar düzenlediğini bildirdi.
“Eşitsiz” Anlaşma
“Axios” sitesi, Beyaz Saray yetkilisinin “rafineri karşılığında rafineri” olarak adlandırdığı öneriyi “eşitsiz” olarak nitelendirdi.
Site, bir Ukraynalı yetkilinin, ülkesinin yalnızca tek bir petrol rafinerisine sahip olduğunu, bu rafinerinin tekrarlanan Rus saldırılarına maruz kaldığını ve tam kapasiteyle çalışmadığını, buna karşılık Rusya’nın ise geniş bir rafineri ağına sahip olduğunu söylediğini aktardı.
Ukraynalı yetkili şöyle konuştu: “Dizel ve gaz ithal ediyoruz. İhtiyacımız olan şey, Rusların elektrik şebekemize saldırmayı durdurması.”
Buna karşılık, Beyaz Saray yetkilisi, “Ruslar konuyu değerlendiriyor” diyerek, “Buna hazır olup olmadıklarını yakında öğreneceğiz” diye ekledi.
Trump ise “Truth Social” platformunda yaptığı bir paylaşımda enerji ateşkesinin derhal başladığını duyurmuş ve şöyle demişti: “Şu andan itibaren, Rusya ile Ukrayna arasında süren savaşta enerji alanında ateşkes yürürlüğe girmiştir. Taraflar bunu kabul etmiştir. Kimse bunu ihlal etmesin!”
Ancak siteye göre, Rusya’nın anlaşmayı teyit etmemesi ve Ukrayna’daki enerji tesislerine yönelik saldırıların devam etmesi nedeniyle, bu duyuru paylaşımda ima edilenden daha az sağlam görünüyordu.
Petrol rafinerileri konusunda anlaşmazlık
ABD’nin Kiev üzerindeki baskısı, Trump’ın Cuma günü Rusya ile dizel tedariki konusunda, dizel ihracatına yönelik bazı ABD kısıtlamalarının geçici olarak hafifletilmesini içeren bir anlaşmaya varmasının ardından geldi. Trump, bu adımın yakıt fiyatları üzerindeki baskıyı hafifletmeyi amaçladığını söyledi.
“Axios”un haberine göre, ABD Başkanı hâlâ Ukrayna’nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının durdurulmasına odaklanıyor; zira bu saldırıların ABD’deki benzin fiyatlarının yükselmesine katkıda bulunduğuna inanıyor.
Beyaz Saray yetkilileri, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının, Rusya’ya verdiği zarardan çok Zelenskiy ile Trump arasındaki ilişkiye zarar verdiğini belirtti.
Beyaz Saray yetkilisi siteye şunları söyledi: “Trump gerçekten öfkeli. Zelenskiy’in, ABD’nin desteğinin garantiliymiş gibi davrandığını düşünüyor.”
Moskova Ziyaretinin Ertelenmesi
Bir başka gelişmede ise, ABD’li başkanlık elçileri Steve Witkov ve Jared Kushner, Ukrayna ve Avrupa ülkelerinin Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin’e sunulacak yeni bir ortak öneriyi kabul etmeye hazır olup olmadıklarının netleşmesine kadar Moskova’ya planlanan ziyaretlerini erteledi.
Cuma günü bir Ukraynalı yetkili “Axios”a, Witkov ve Kushner’ın Miami’de Ukraynalı müzakerecilerle yaptıkları toplantı sırasında, Ukrayna’nın taleplerini görmezden gelmeye devam etmesi halinde Trump’ın Kiev ile ABD istihbarat bilgilerinin paylaşımını durdurabileceği tehdidinde bulunduklarını bildirmişti.
Ancak bir ABD’li yetkili bu tehdidin yöneltildiğini yalanladı ve elçilerin Ukrayna tarafına, ABD’nin ülkesinin güçlü bir ortağı olduğunu, ona mühimmat ve istihbarat sağladığını, bu nedenle de Kiev’in ABD’li tüketicilere zarar verecek önlemler almaması gerektiğini vurguladıklarını söyledi.
Bu bağlamda, “Financial Times” gazetesi Pazar günü Avrupalı yetkililere atıfta bulunarak, ABD’nin Avrupa ülkelerine, Kiev’in Rus petrol rafinerilerini hedef almaya devam etmesi halinde Ukrayna’ya silah tedarikini durdurabileceğini bildirdiğini aktardı.
Yetkililer, ABD’nin mesajında Ukrayna ile istihbarat paylaşımının durdurulması ve Kiev’e ABD silahlarının sağlanmasında kullanılan “Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçlar Listesi” (PURL) mekanizmasının askıya alınması yönünde tehditler bulunduğunu da ekledi.
