26 Mart 2026 tarihinde düzenlenen Sanayi ve Teknoloji Daimi Komitesi toplantısı, Uygurların maruz kaldığı sistematik kötü muameleyi göz ardı ettiği gerekçesiyle insan hakları aktivistleri ve muhalif milletvekillerinin sert tepkisini çekti.
Söz konusu duruşmada, Çin’in tedarik zincirindeki insan hakları ihlallerine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde Kanada’nın elektrikli araç ithalat politikası tartışıldı. Uzman tanık, Kanada’nın eski üst düzey yetkililerinden ve Çin meseleleri analisti Margaret McCuaig-Johnston, Uygurlar ve diğer Türkî Müslümanların zorla çalıştırıldığına dair tanıklık verdi.
İşgal altındaki Doğu Türkistan’dan gelen alüminyum, polisilikon ve kritik mineraller — elektrikli araç bataryaları ve parçaları için son derece önemli olup — bunların zorla çalıştırma transfer programlarıyla bağlantılı olduğu ortaya kondu. Bu uygulamalar, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Birleşmiş Milletler ve bağımsız araştırmalar tarafından geniş ölçekte belgelenmiştir.
Toplantı sırasında, Muhafazakâr Parti’den Liberal Parti’ye geçen Ma Rongjing, McCuaig-Johnston’a art arda sert sorular yöneltti. McCuaig-Johnston’a zorla çalıştırmayı “bizzat kendi gözleriyle görüp görmediğini” sordu ve sunduğu kanıtları “duyuma dayalı iddialar” (hearsay) olarak nitelendirdi.
McCuaig-Johnston daha sonra X platformunda yaptığı paylaşımda, bu soruların Çin devlet medyasının Ma’yı Çin rejimini eleştirenlere karşı duran biri olarak göstermek amacıyla sorulmuş olabileceğini ifade etti.
X platformundaki güçlü tepkiler
Bu olay X platformunda geniş yankı uyandırdı ve eleştirel paylaşımlar hızla yayıldı. Muhafazakâr siyasetçiler, Kanada Parlamentosu’nun 2021 yılında Uygurlara yönelik zulmü “soykırım” olarak tanıdığını hatırlatarak, Ma’nın tutumuyla bu karar arasındaki ciddi çelişkiye dikkat çekti.
Muhafazakâr Parti milletvekilleri durumu sert şekilde kınadı. Milletvekili Raquel Dancho X’te yaptığı paylaşımda şöyle dedi:
“Bu son derece rahatsız edici bir durum. Bu Liberal milletvekili gerçekten Çin’deki zorla çalıştırma uygulamalarını inkâr mı etti? Bu, kanıtlanmış bir meseledir. Neden bu milletvekili Çin rejiminin çıkarlarını savunuyor?”
Michael Guglielmin ise şöyle dedi:
“Bugün sanayi komitesinde, Liberal milletvekili Ma Rongjing zamanını tanığa saldırmaya ve Sincan’daki (Doğu Türkistan’daki) açıkça belgelenmiş insan hakları ihlalleri ile zorla çalıştırmayı sorgulamaya harcadı. Bu, herhangi bir Kanada milletvekili için kabul edilemez bir davranıştır.”
Roman Baber ise şu ifadeleri kullandı:
“Ma Rongjing’i uzun yıllardır tanıyorum. O, kendisinden utanmalıdır…”
