22 Mayıs Güney Azerbaycan Milli Ayaklanması’nın 17. yıldönümü

22 Mayıs Güney Azerbaycan Milli Ayaklanması’nın 17. yıldönümü

Güney Azerbaycan'da meydana gelen 22 Mayıs 2006 Milli Ayaklanması'nın (1385 tarihli 1 Hordad Ayaklanması) üzerinden 17 yıl geçti.

ABONE OL
22 Mayıs 2023 18:08
22 Mayıs Güney Azerbaycan Milli Ayaklanması’nın 17. yıldönümü
0

BEĞENDİM

ABONE OL

2006 yılında, İran devletinin ırkçı ve ayrımcı politikalarına karşı Güney Azerbaycan büyük bir ayaklanmaya sahne oldu. Çağdaş Azerbaycan tarihinde önemli bir dönüm noktası haline gelen bu ayaklanma tarihe “Karikatür Ayaklanması” veya “Mayıs Ayaklanması” olarak geçti.

12 Mayıs 2016’da hükümetin resmi gazetesi olan “İran” gazetesi “Böceklerin çoğalmasını nasıl önleyelim?” isimli bir uzun mizah yazısı yayınladı. Görünürde mizah yazısı olan bu yazı aslında tam anlamı ile bir ırkçı yazı idi ve orada istenmeyen bir toplumun nasıl yok edilmesi gerektiğine dair siyasi ve toplumsal yöntemler sıralanmaktaydı. Bu yazıda açıkça Türkler kastedilmekteydi, çünkü hem yazının içinde doğrudan Türklere gönderme yapılmakta idi, hem yazının içinde yer alan karikatürlerde böcekler Azerbaycan Türkçesinde konuşmaktaydılar!
Bu son derece insanlık dışı yazıya Güney Azerbaycan’ın tepkisi geç kalmadı, çünkü daha önceleri de İran medyasında bu tarz yayınlar yer almaktaydı ve zaten Türk toplumunda bu konuda birikmiş bir öfke vardı.

İlk protesto gösterisi Tebriz üniversitesinde Türk öğrenciler tarafından yapıldı. Onun hemen arkasında Güney Azerbaycan şehirleri, Tahran ve İran’ın hemen hemen bütün büyük şehirlerinde Türk öğrenciler protesto mitingleri yaptılar. 20 Mayıs’ta ilk olarak Güney Azerbaycan’ın Khoy şehrinde küçük çaplı bir sokak protestosu gerçekleşti ve onun üzerine sokak gösterileri için çağrılar yapıldı.

22 Mayısta Tebriz’de çok büyük bir gösteri yapıldı ve yüzbinlerce insan sokaklara indiler. Polisin şiddet kullanması üzerine öfkeli kalabalıkla güvenlik güçleri arasında çatışmalar yaşandı ve birkaç banka ve devlet dairesi ateşe verildi. Bu olaylarda çok sayıda insan yaralandı ve yüzlerce insan tutuklandılar.

23 Mayıs’ta Urmiye’de büyük bir kalabalık sokağa çıktı. Yene polis şiddeti sonucunda çatışmalar çıktı. İran gazetesinin ofisi ve devlet radyo televizyon binası göstericiler tarafından ateşe verildi. Dört kişinin hayatını kaybettiği bu olaylarda yaralananlar ve tutuklananlar oldu.

Ondan sonra zincirleme şeklinde protesto gösterileri Güney Azerbaycan şehirlerinde devam etti ve 50den fazla şehirde protestolar yaşandı. Ne yazık ki İran güvenlik güçleri şiddet kullanmaktan geri durmadı. Sulduz şehrinde kaymakamlık binasına giren göstericilere gerçek mermilerle ateş açıldı ve yedi kişi orada hayatını kaybetti. Genelde Güney Azerbaycan şehirlerinde elliye yakın insan hayatını kaybetti, yüzlerce insan yaralandı ve 20 bine yakın insan kısa veya uzun süreli olarak gözaltına alındı.

Bütün bu olaylar karşısında İran devleti İran gazetesini geçici olarak durdurdu ve birkaç kişiyi gözaltına aldı. Fakat kısa süre sonra hem gazete yeniden yayınlanmaya devam etti hem tutuklular serbest bırakıldılar.

Bahsi geçen kanlı olaylar Azerbaycan tarihine 22 Mayıs olayları (1 Hordad olayları) ve Milli Ayaklanma adı altında geçmiştir.

Mayıs ayı olayları “İran” gazetesinin aşağılanmasıyla başlasa da, yıllarca Fars şovenizminin Azerbaycanlılar üzerindeki baskısıyla ilişkilendirildi. 

Yorumculara göre Azerbaycan halkının Fars şovenizmi ve İran rejiminin yeniden canlanması onların “İran” gazetesine bu şekilde sert tepki vermesine neden oldu.

Mayıs 2006 olayları bölge ve dünya medyasına yansıdı. 17 yıldır başta Azerbaycan Milli Hareketi aktivistleri olmak üzere Azerbaycanlılar bu tarihi günü çeşitli şekillerde kutluyor ve şehitlerin yolunun devam etmesi konusunda ısrar ediyor. 

Güney Azerbaycan şehirlerinde bildiriler dağıtıyorlar, mitingler düzenliyorlar, şehitlerin mezarlarını ziyaret ediyorlar, ailelerini ziyaret ediyorlar ve duvarlara ulusal sloganlar yazıyorlar.

Milli Mücadele’nin yıldönümüne haftalar kala sosyal ağlarda canlarını feda eden şehitlerin fotoğrafları dolaşıyor, Milli Ayaklanma’nın detayları tartışılıyor. Başta Milliyetçi Hareket aktivistleri olmak üzere yurtdışında yaşayan Azerbaycanlılar, İran büyükelçilikleri önünde protestolar düzenliyor, çeşitli etkinlikler düzenliyor ve bu temelde açıklamalar yapıyor.

Mayıs 2006 olaylarından sonra Azerbaycan Ulusal Hareketi yeni bir aşamaya girdi ve Fars şovenizmine karşı mücadele devam ediyor.

İran rejiminin baskılarına rağmen Güney Azerbaycan’da ulusal kimlik ve anadil savaşı büyüyor.

Mayıs Ayaklanması’nın yıl dönümü hazırlıkları birkaç gündür Güney Azerbaycan şehirlerinde yapılıyor.

Ancak ırkçı Fars rejimi sıkı kontrol önlemleri aldı ve büyük şehirlerdeki meydanlara güvenlik güçleri sevk edildi. 

Bütün bunlar ırkçı Fars rejiminin korku içinde olduğunu gösteriyor. 

En az 10 karakter gerekli
Gönderdiğiniz yorum moderasyon ekibi tarafından incelendikten sonra yayınlanacaktır.


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.