Ali Sinanoğlu, sosyal medya hesabından yayımladığı kısa videoda Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerinin durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Sinanoğlu, bölgede “sistematik soykırım” ve “sistematik asimilasyon” yaşandığını ve uluslararası toplumun yaşananlar karşısında yeterli tepkiyi göstermediğini söyledi.
Sinanoğlu, konuşmasında Birleşmiş Milletler’in bölgedeki uygulamalara yaklaşımına da değinerek, “Birleşmiş Milletler bu tabloyu nasıl tanımlıyor?” sorusuna verilen cevap üzerinden BM raporlarındaki tespitlerin kamuoyunda daha fazla tartışılması gerektiğini ifade etti.
BM: Ciddi insan hakları ihlalleri ve olası uluslararası suçlar
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği’nin 2022 tarihli değerlendirmesinde, Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da özellikle Uygurlar ve diğer çoğunluğu Müslüman gruplara yönelik uygulamalarla ilgili ciddi insan hakları ihlalleri bulunduğuna dair değerlendirmeler yer aldı. Raporda, keyfi ve ayrımcı gözaltı uygulamalarına ilişkin iddialar incelendi ve bazı uygulamaların “insanlığa karşı suçlar” teşkil edebileceği sonucuna varıldı.
BM bünyesindeki çeşitli komiteler de Doğu Türkistan’daki Uygurlar ve diğer Müslüman topluluklara yönelik geniş kapsamlı ve sistematik kısıtlamalara ilişkin endişelerini dile getirdi. BM Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi de bölgedeki uygulamalar konusunda ciddi kaygılar bulunduğunu bildirdi.
“Doğu Türkistan Çin’in Epstein’idir”
Videoda dikkat çeken ifadelerden biri ise Sinanoğlu’nun bölgeyi ABD’deki Jeffrey Epstein davasına gönderme yaparak tanımlaması oldu.
Sinanoğlu, “Doğu Türkistan Çin’in Epstein’idir. Doğu Türkistan Çin işgali altında Epstein adasıdır” ifadelerini kullanarak, bölgedeki insan hakları ihlallerinin dünya kamuoyunun gündeminde daha fazla yer alması gerektiğini söyledi.
Sinanoğlu ayrıca konuşmasında dünyanın Doğu Türkistan’daki gelişmelerden yeterince haberdar olmadığını belirterek, “Zulmü durdurmanın ilk adımı onu duyurmak” mesajını verdi.
“Dünyanın Doğu Türkistan’a ses vermesi gerekiyor”
Sinanoğlu, Doğu Türkistan konusunda uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunurken, Türkiye’de de bu konuda daha fazla farkındalık oluşturulması gerektiğini söyledi.
Videoda Uygur Türklerinin yaşadığı sorunları ailelerin parçalanması, dini ve kültürel hayat üzerindeki baskılar, gözaltılar ve asimilasyon politikaları başlıkları üzerinden anlatan Sinanoğlu, Türkiye ve dünya kamuoyunun bölgeye daha fazla dikkat göstermesi gerektiğini ifade etti.
Sinanoğlu’nun açıklamaları, Doğu Türkistan meselesinin Türkiye’deki tartışmasını yeniden gündeme taşırken, konuya ilişkin uluslararası kuruluşların raporları ile Çin yönetiminin resmi açıklamaları arasındaki görüş ayrılığı da dikkat çekiyor.
