5 Temmuz 2026 tarihinde, Hollanda Uygurları Destekleme Vakfı (Stichting Uyghur Support) organizatörlüğünde, “5 Temmuz Urumçi Katliamı”nın 17. yıl dönümünü anmak ve Çin’in sistematik soykırım politikalarını protesto etmek amacıyla Amsterdam’da geniş katılımlı ve başarılı bir miting gerçekleştirildi.
İstiklal Marşı ile Başlayan Aziz Şehitlere Saygı Duruşu
Etkinlik, Urumçi Katliamı sırasında işgalci Çin devletinin tanklarına, zırhlı araçlarına ve ağır silahlarına karşı korkusuzca dimdik duran; milletinin onurunu, namusunu ve özgürlüğünü koruma yolunda şehadet şerbeti içerek Doğu Türkistan modern tarihinde şerefli izler bırakan kahramanların aziz ruhlarına ithafen “Doğu Türkistan Milli Marşı”nın (Kurtuluş Marşı) hep bir ağızdan coşkuyla söylenmesiyle başladı.
Programın açılış konuşmasını yapan Hollanda Uygurları Destekleme Vakfı Kurucusu Abdurehim Gheni, Urumçi Katliamı’nın tarihi önemine ve bugünkü küresel etkilerine değindi. Gheni, konuşmasında şu kararlı ifadelere yer verdi:
“Bugün biz burada sadece geçmişteki bir trajediyi anmak için toplanmadık. Çin makamlarının tanklarla ve ölümcül silahlarla katlettiği, ancak iradesini asla teslim alamadığı o kahramanlarımızın şanlı tarihi destanını dünyaya bir kez daha haykırmak için buradayız. Çin zulmü bugün her zamankinden daha vahşi bir boyuta ulaşmıştır; fakat bizim özgürlüğe olan inancımız ve amansız mücadelemiz asla kırılmayacak, aksine günden güne daha da güçlenecektir.”
Doğu Türkistan Teşkilatlarının Çok Dilli Ortak Sesi
Bu anlamlı protestoya Hollanda’da aktif faaliyet yürüten tüm Doğu Türkistan sivil toplum kuruluşları eksiksiz katılarak güçlü bir birlik ve beraberlik cephesi sergiledi.
Etkinlikte:
Avrupa Doğu Türkistan Eğitim Vakfı
Hollanda Doğu Türkistan Federasyonu
Doğu Türkistan Milli Futbol Takımı
Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti gibi kurumların liderleri ve temsilcileri hazır bulundu.
Teşkilat başkanları ve temsilcileri sırayla kürsüye çıkarak, işgalci Çin hükümetinin Doğu Türkistan’da işlediği tarihi ve güncel insanlık suçlarını, toplama kamplarını ve kültürel soykırımı uluslararası kamuoyuna duyurmak amacıyla Uygurca, Felemenkçe ve İngilizce dillerinde etkili konuşmalar yaptı. Çin’in vahşetini bir kez daha ifşa eden liderler, uluslararası toplumu acil eyleme geçmeye çağırdı.
Urumçi Katliamı ve Çin İşgaline Karşı Çok Uluslu Ortak Cephe
Bu anma etkinliğinin en dikkat çekici ve önemli yönlerinden biri de, Çin müstevli hükümetinin işgali ve baskısı altında inleyen diğer milletlerin ve bölgelerin temsilcilerinin de mitinge katılarak Çin Komünist Partisi’ne (ÇKP) karşı ortak bir cephede güçlü protestolarını dile getirmesi oldu.
Mitinge; Hollanda Tibet’e Destek Grubu, Guangdong (Kanton) Bağımsızlık Partisi, Hollanda Antikomünist Ses Grubu’nun yanı sıra Guangxi, Shanxi ve Mançurya özgürlük hareketlerinin savunucuları ve temsilcileri katıldı.
Farklı millet ve coğrafyalardan gelen bu temsilciler, yaptıkları konuşmalarda 2009 Urumçi Katliamı kurbanlarını saygı ve hüzünle anarken, ÇKP’nin yalnızca Uygurlara değil, tüm işgal altındaki bölgelere yönelik sürdürdüğü sistematik baskı, asimilasyon ve nesiller arası kültürel yıkım politikalarını şiddetle kınadı.
Temsilciler: “Bugün biz Uygur kardeşlerimizle omuz omuza aynı cephedeyiz. Çin’in zalimliği bizi ayıramaz, aksine ortak düşmana karşı bizi daha da kenetler ve birleştirir” diyerek ortak bir duruş sergilediler.
17 Yıl Geçti: Hakikat Asla Gömülemez!
Miting boyunca Amsterdam sokaklarında özgürlük, adalet, insan hakları ve bağımsızlık sloganları yankılandı. Eylemciler, dünya kamuoyunu Çin’in işlediği soykırım suçlarına karşı sessiz kalmamaya ve somut adımlar atmaya davet etti.
Amsterdam Meydanı’ndan yükselen bu gür ses bir kez daha kanıtladı ki: Katliamın üzerinden 17 yıl geçmiş olsa da hakikat asla örtülemez, bu kanlı tarih asla unutulamaz! Doğu Türkistan halkı ve onların haklı davasına omuz veren dostları, kutsal vatan toprakları tamamen özgürlüğüne kavuşana dek bu adalet çığlığını dünyanın her köşesinde kararlılıkla yankılatmaya devam edecektir.
