Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerde başörtüsü tartışmasıyla başlayan gerilim, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral’ın görevinden ayrılmasıyla yeni bir boyut kazandı. Azerbaycan’daki başörtüsü kısıtlamalarını eleştiren Saral’ın görevden alınması, din ve eğitim özgürlüğü konusundaki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
ÖZEL- OKTAY SARAL’DAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA: “AZERBAYCAN SÖZLERİM NEDENİYLE GÖREVDEN AYRILDIĞIM GÖRÜNÜYOR”
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral Beyefendi’yi aradım.
“Görevden alındınız mı?” diye sordum.
“Evet. Biz makamlarla kaim değiliz. Sayın Cumhurbaşkanımız göreve… pic.twitter.com/TU4v7HHPM8— Talat Atilla (@TalatAtilla) October 25, 2026
Oktay Saral, görevinden ayrıldığını doğruladı. Gazeteci Talat Atilla’ya konuşan Saral, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatıyla görevinden ayrıldığını belirterek Azerbaycan hakkındaki açıklamalarının bu kararda etkili olmuş olabileceğini ifade etti.
Saral’ın açıklamaları, Azerbaycan yönetiminin başörtüsü tartışması üzerinden Ankara’ya baskı yaptığı yönündeki iddiaların ardından geldi.
Başörtüsü çıkışı Bakü’yü rahatsız etti
Azerbaycan’da okullarda uygulanan kıyafet kuralları kapsamında, okul üniformasının bütünlüğünü bozduğu ve laiklik ilkesiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle bazı ek giysi unsurlarına kısıtlama getirildi. Uygulama, başörtülü öğrencilerin eğitim hakları konusunda tartışmalara yol açtı.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral, 13 Ekim’de sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla söz konusu uygulamaya tepki gösterdi.
Saral, paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesi kabul edilemez! Bu çağda böylesi bir anlayışa asla geçit verilmemelidir!”
Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını savunan bu açıklama, iki ülke arasındaki siyasi tartışmaların da gündemine girdi. Saral’ın çıkışı, Azerbaycan’daki uygulamanın yalnızca bir okul kıyafeti meselesi olmadığını; inanç özgürlüğü ve eğitim hakkı bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
Bakü’nün Saral’ın görevden alınmasını istediği öne sürülmüştü
İngiltere merkezli Middle East Eye’ın (MEE) daha önce yayımladığı haberde, Azerbaycan yönetiminin Ankara’dan Oktay Saral’ın görevden alınmasını istediği iddia edilmişti.
Gazeteci Ragıp Soylu imzasıyla yayımlanan haberde, üç yetkili ve konu hakkında bilgi sahibi bir kaynağın, Bakü yönetiminin bu yönde talepte bulunduğunu aktardığı belirtilmişti.
Aynı haberde, Azerbaycan tarafının Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e hakaret ettiği öne sürülen bazı sosyal medya kullanıcıları hakkında da Türkiye’den işlem yapılmasını istediği ileri sürülmüştü.
Bu iddialar, Saral’ın görevinden ayrılmasıyla birlikte yeniden gündeme geldi. Ancak Bakü’nün talebinin görevden ayrılma kararını doğrudan belirlediğini ortaya koyan resmî bir açıklama bulunmuyor.
Saral’ın kendi sözleri ise Azerbaycan hakkındaki açıklamalarının görevden ayrılmasında etkili olmuş olabileceğine işaret ediyor.
“Cumhurbaşkanımızın talimatıyla ayrıldım”
Gazeteci Talat Atilla’nın aktardığına göre Oktay Saral, görevden ayrılıp ayrılmadığı sorusuna, “Evet. Biz makamlarla kaim değiliz. Sayın Cumhurbaşkanımız göreve getirdi, kendisinin talimatıyla ayrıldım. Kimseye kırgınlığım yok” yanıtını verdi.
Azerbaycan hakkındaki açıklamaları nedeniyle görevden alınıp alınmadığı sorulduğunda ise Saral’ın, “Evet, öyle görünüyor” dediği aktarıldı.
Saral, açıklamasının devamında Türkiye Cumhuriyeti’nin ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın başarısının önemli olduğunu vurguladı.
Bu sözler, görevden ayrılma kararının zamanlaması ve gerekçesi hakkındaki tartışmaları daha da belirginleştirdi. Özellikle başörtüsü yasağına yönelik eleştirinin ardından böyle bir gelişmenin yaşanması, kamuoyunda kararın siyasi arka planına ilişkin soru işaretleri doğurdu.
İki ülke arasındaki gerilim başörtüsü tartışmasıyla sınırlı değil
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki son gerilimin arka planında yalnızca Saral’ın açıklamaları bulunmuyor. Middle East Eye’ın haberinde, iki ülke arasında diplomatik temaslar, siyasi açıklamalar ve bölgesel gelişmeler üzerinden de görüş ayrılıkları yaşandığı öne sürülmüştü.
Habere göre Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Bakü’deki uluslararası zirveye katılmaması ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın zirvedeki tutumu da Azerbaycan tarafında rahatsızlık oluşturmuştu.
Azerbaycan’a yakın bazı medya kuruluşlarının Türkiye ve Dışişleri Bakanı Fidan hakkında yayımladığı eleştirel haberler de gerilimin diğer unsurları arasında gösterilmişti.
Bununla birlikte Ankara’dan gelen mesajlarda, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın korunmasına önem verildiği belirtilmişti. Türkiye ile Azerbaycan, savunma, enerji, ulaştırma ve ticaret başta olmak üzere pek çok alanda iş birliği yürütüyor.
Ancak yaşanan son gelişme, stratejik ortaklığın varlığının iki ülke arasında din özgürlüğü, eğitim politikaları ve siyasi açıklamalar konusunda görüş ayrılıkları yaşanmasını engellemediğini gösteriyor.
Asıl mesele: Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkı
Oktay Saral’ın görevinden ayrılması, diplomatik ilişkilerin ötesinde bir soruyu da gündeme getiriyor: Başörtülü öğrencilerin eğitim hakkını savunmak, ülkeler arasındaki siyasi ilişkiler söz konusu olduğunda geri plana mı itiliyor?
Bir öğrencinin inancı veya kıyafeti nedeniyle eğitim imkânlarından mahrum bırakılması, yalnızca siyasi bir tartışma olarak ele alınamaz. Eğitim hakkı ve inanç özgürlüğü, kamu otoritelerinin kararlarında gözetilmesi gereken temel haklar arasında yer alıyor.
Saral’ın başörtüsü kısıtlamalarına yönelik eleştirisinin ardından görevinden ayrılması, bu açıdan dikkat çekici bir gelişme olarak kayda geçti. Bakü yönetiminin Saral’ın görevden alınmasını istediği yönündeki iddialar ile Saral’ın kendi açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, kararın siyasi arka planına ilişkin tartışmaların sürmesi bekleniyor.
