Çin Dışişleri Bakanlığı, Uygur Özerk Bölgesi Halk Hükümeti, Çin Sosyal Bilimler Akademisi ve Dünya Müslüman Toplulukları Konseyi’nin ortak organizasyonuyla gerçekleştirilen foruma, Birleşik Arap Emirlikleri, Rusya ve Afrika Birliği’nin de aralarında bulunduğu 24 ülke ile bölgesel ve uluslararası kuruluşlardan 100’ü aşkın temsilci katıldı.
Çin devlet medyasına göre forumda, “terörizme karşı ortak mücadele” ve “insanlığın ortak kader topluluğunun inşası” temaları öne çıkarıldı. Katılımcılar ayrıca, Çin’in “Sincan’ın Terörle Mücadelesi ve Aşırıcılığın Ortadan Kaldırılması” başlıklı sergisi ile Uygur Özerk Bölgesi’nin kuruluşunun 70. yılı dolayısıyla hazırlanan sergiyi ziyaret etti. Bu program kapsamında Çin’in Doğu Türkistan’da yürüttüğü politikalar uluslararası heyetlere tanıtıldı.
Erkin Ekrem: “Bu toplantı tesadüfi değil”
Ankara Hacettepe Üniversitesi öğretim üyesi ve strateji uzmanı Doç. Dr. Erkin Ekrem, yaptığı değerlendirmede söz konusu forumun sıradan bir diplomatik etkinlik olmadığını belirterek, toplantının Çin’in temmuz ve ağustos aylarında gerçekleştirdiği askerî tatbikatlar ve yoğun propaganda faaliyetleriyle eş zamanlı olarak düzenlenmesine dikkat çekti.
Ekrem’e göre bu durum, Pekin yönetiminin uluslararası kamuoyuna yönelik planlı bir stratejik iletişim kampanyasının parçası niteliğinde.
“Dokuz yıllık politikayı başarı hikâyesi olarak sunmaya çalışıyor”
Doç. Dr. Erkin Ekrem, Çin’in forum aracılığıyla son yaklaşık dokuz yıldır Doğu Türkistan’da uyguladığı sözde terörle mücadele politikalarının başarılı olduğu yönünde uluslararası bir algı oluşturmayı hedeflediğini ifade etti.
Ekrem, Pekin’in yalnızca güvenlik politikalarını savunmakla kalmadığını, aynı zamanda Doğu Türkistan’ın Çin açısından taşıdığı jeopolitik ve ekonomik önemi de korumaya çalıştığını söyledi.
Ona göre Çin, bölgeyi Kuşak ve Yol Girişimi açısından kritik bir merkez olarak görüyor ve bu nedenle uluslararası eleştirilerin artmasının önüne geçmeye çalışıyor. Aynı zamanda Pekin yönetimi, dış politikada öne çıkardığı “İnsanlığın Ortak Kader Topluluğu” vizyonunun uluslararası kabulünü güçlendirmek için Doğu Türkistan’daki uygulamalarını terörle mücadele çerçevesinde sunmayı tercih ediyor.
“Uluslararası toplum gerçekleri biliyor”
Erkin Ekrem, Çin’in bu tür uluslararası toplantılarla kendi politikalarını meşrulaştırmaya çalıştığını ancak uluslararası kamuoyunun bölgedeki gelişmelerden haberdar olduğunu vurguladı.
Ekrem değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Uluslararası toplum, Çin’in Doğu Türkistan’da sürdürdüğü baskıların soykırım ve insanlığa karşı suç niteliği taşıdığını çok iyi biliyor. Çin, kendisini terörle mücadele eden bir ülke gibi göstererek kendi suçlarını örtbas etmeye ve dünyayı aldatmaya çalışmaktadır.”
Doğu Türkistan politikaları yeniden tartışma konusu
Uzmanlara göre Pekin yönetimi son yıllarda Doğu Türkistan’da yürüttüğü güvenlik politikalarını uluslararası terörle mücadele söylemiyle savunurken, başta Batılı ülkeler olmak üzere çok sayıda uluslararası kuruluş ve insan hakları örgütü ise bölgede yaşanan hak ihlalleri, kitlesel gözaltılar, zorla çalıştırma iddiaları ve kültürel asimilasyon politikaları nedeniyle Çin’i eleştirmeyi sürdürüyor.
Gulca’da düzenlenen son forum da bu tartışmaların gölgesinde gerçekleşirken, Çin’in uluslararası platformlarda güvenlik söylemini öne çıkarma stratejisinin önümüzdeki dönemde de devam etmesi bekleniyor.
Kaynak: RFA Uygur
