Dağıstanlı gazeteci Abdülmümin Hacıyev, Kemal Tambiyev ve Abubakar Rizvanov’un aileleri, uzun süredir cezaevinde bulunan üç ismin serbest bırakılması amacıyla uluslararası düzeyde girişim başlattı. Aileler, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Birliği kurumları ve uluslararası insan hakları kuruluşlarına hitaben hazırladıkları açık mektupla destek çağrısında bulundu.
2 Kasım Uluslararası Gazetecilere Karşı İşlenen Suçlarda Cezasızlıkla Mücadele Günü’nde yayımlanan mektup kapsamında, Free AKA isimli internet sitesi üzerinden imza kampanyası başlatıldı. Kampanyaya 5 Kasım itibarıyla 557 kişi ve 6 sivil toplum kuruluşunun destek verdiği bildirildi.
Organizatörler, imzaların tek tek doğrulandığını ve internet sitesinde yayımlanmasının 24 ila 48 saat sürebildiğini belirtti. Rusya’da yaşayan destekçilerin ise isimleri kamuoyuna açıklanmadan kampanyaya katılabilmesine imkân tanındığı ifade edildi.
ÜÇ İSİM 2019’DAN BU YANA CEZAEVİNDE
Dağıstan’da yayımlanan Çernovik gazetesinin din işleri editörü Abdülmümin Hacıyev, hayır kuruluşu Ansar’ın yöneticisi Abubakar Rizvanov ve Kemal Tambiyev, 14 Haziran 2019 tarihinde gözaltına alınmıştı.
Üç isim, terör örgütüne finansman sağlamakla suçlanmıştı. Savcılık, cami inşası ve ihtiyaç sahibi Müslümanlara yardım amacıyla toplandığı belirtilen 68 milyon ruble ve 200 bin doların terör faaliyetlerinin finansmanında kullanıldığını ileri sürmüştü.
Eylül 2023’te sonuçlanan davada Hacıyev’e 17 yıl, Rizvanov’a 18 yıl, Tambiyev’e ise 17 yıl 6 ay hapis cezası verilmişti. 2024 sonbaharında yapılan istinaf incelemesinde cezalar yalnızca ikişer ay azaltılmıştı. Rusya Yüksek Mahkemesi de Temmuz 2026’da mahkûmiyet kararlarını değiştirmemişti.
AİLELER: SUÇLAMALAR SOMUT DELİLLERLE KANITLANMADI
Açık mektupta, üç isme yöneltilen suçlamaların yeterli ve somut delillerle desteklenmediği savunuldu. Aileler, sanıkların herhangi bir terör örgütüyle doğrudan bağlantısının veya böyle bir örgüte para transferinin kanıtlanamadığını ileri sürdü.
Mektupta ayrıca bağış faaliyetlerinin, cami ziyaretlerinin ve bir gazete röportajının terör örgütüyle bağlantı göstergesi olarak değerlendirildiği iddia edildi.
Davanın yargılama sürecine ilişkin itirazlar da gündeme getirildi. Mahkeme heyetinde bulunan hâkim Rizvan Zubairov’un karara muhalif görüş bildirdiği hatırlatıldı. Zubairov’un, suçlamaların varsayımlara dayandığı ve Kemal Tambiyev’den gözaltına alındığı gün alınan ifadelerin hukuken kabul edilebilir olmadığı yönünde değerlendirmede bulunduğu aktarıldı.
Ailelerin açıklamasına göre Tambiyev, söz konusu ifadeyi avukatı bulunmadan ve darbedildikten sonra verdiğini belirtmiş, iki gün sonra da ifadesini geri çekmişti. Ancak darp iddiasıyla yaptığı başvuru üzerine ceza soruşturması başlatılmadığı ifade edildi.
AİHM KARARI DA MEKTUPTA HATIRLATILDI
Açık mektupta, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Abdülmümin Hacıyev’in haklarının Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin üç maddesi kapsamında ihlal edildiğine hükmettiği de vurgulandı.
Aileler, Hacıyev’in gazetede yayımlanan ve mahkûmiyet sürecinde terör propagandası olarak değerlendirilen yazısının, AİHM tarafından ifade özgürlüğü çerçevesinde ele alındığına dikkat çekti.
BM VE AVRUPA KURUMLARINA ÇAĞRI
Uluslararası kuruluşlara gönderilen mektupta, BM Keyfî Tutuklamalar Çalışma Grubu’ndan üç ismin özgürlüklerinden yoksun bırakılmasını keyfî olarak değerlendirmesi ve serbest bırakılmaları yönünde çağrıda bulunması istendi.
BM’nin Rusya özel raportöründen ise davanın, terörle mücadele mevzuatının gazeteciler ve Kuzey Kafkasya’daki dini topluluklar üzerindeki etkisine ilişkin bir örnek olarak İnsan Hakları Konseyi’ne sunulacak raporlara dahil edilmesi talep edildi.
Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’na (AGİT) da üç ismin siyasi tutuklularla ilgili açıklama ve kararlarında isimleriyle anılması çağrısı yapıldı. Mektubun diğer muhatapları arasında Avrupa Konseyi, AGİT üyesi ülkelerin hükümetleri ve uluslararası basın özgürlüğü kuruluşları da bulunuyor.
13 ÇOCUK BABALARINDAN UZAK BÜYÜYOR
Aileler, üç ismin farklı cezaevlerinde ve yakınlarından binlerce kilometre uzakta tutulduğunu belirterek yaşanan ayrılığın çocuklar üzerindeki etkisine dikkat çekti. Hacıyev’in dört, Tambiyev’in iki, Rizvanov’un ise yedi çocuğu bulunduğu, toplam 13 çocuğun babalarından ayrı büyüdüğü kaydedildi.
Mektubun sonunda aileler, taleplerinin ceza indirimi, başka bir cezaevine nakil veya tutukluluk koşullarının iyileştirilmesi olmadığını vurguladı. Üç ismin derhal ve koşulsuz serbest bırakılmasını istediklerini belirten yakınları, uluslararası toplumun davaya daha fazla dikkat göstermesini talep etti.
