Katalonya Parlamentosu, Doğu Türkistan’da yaşayan Uygur Türklerine yönelik Çin yönetiminin politikalarını kınayan önemli bir karara imza attı. 29 Ekim 2026 tarihinde kabul edilen kararda, Uygur Türklerinin kitlesel hapsedilme, zorla çalıştırılma ve kültürel ve dinî kimliklerinin ortadan kaldırılmasına yönelik uygulamalara maruz kaldığı vurgulandı.
Dünya Uygur Kongresi (DUK), 2 Kasım tarihli basın açıklamasında Katalonya Parlamentosu’nun kararını memnuniyetle karşıladığını duyurdu. DUK, kararın yalnızca sembolik bir kınamayla sınırlı kalmamasının, insan hakları ihlallerine karşı somut diplomatik ve siyasi adımların önünü açmasının önemine dikkat çekti.
Avrupa Birliği’ne somut adım çağrısı
Kabul edilen kararda Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelere ve Avrupa Komisyonu’na, Doğu Türkistan’daki insan hakları ihlallerine karşı somut diplomatik girişimlerde bulunma çağrısı yapıldı.
Kararda ayrıca Katalonya merkezli şirketlerin tedarik zincirlerinde zorla çalıştırmayla bağlantılı ürün ve faaliyetlere yer vermemeleri gerektiği belirtildi. Çin zulmünden kaçarak güvenli bölgelere ulaşmaya çalışan Uygurların uluslararası hukuk ve ilgili koruma mekanizmaları çerçevesinde desteklenmesi de kararda öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
DUK Başkanı Alawdun: Dayanışma somut eyleme dönüşmeli
Dünya Uygur Kongresi Başkanı Turguncan Alawdun, Katalonya Parlamentosu’nun kararına ilişkin yaptığı değerlendirmede, Uygur halkının yanında duran parlamentoya teşekkür etti.
Alawdun, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Uygur halkı adına, seslerini Çin’in susturmaya çalıştığı insanların yanında durduğu için Katalonya Parlamentosu’na teşekkür ediyorum. Bu karar, dayanışmanın eyleme dönüşmesi gerektiğini ortaya koyuyor: Zorla çalıştırmanın tedarik zincirlerinden çıkarılması, zulümden kaçan insanların korunması ve hesap verebilirliğin sağlanması. Avrupa genelindeki hükümetleri Katalonya’nın örneğini takip etmeye ve insan hakları konusundaki taahhütlerini Uygur halkı için somut korumaya dönüştürmeye çağırıyoruz.”
Dünya Uygur Kongresi’den Avrupa ülkelerine çağrı
Dünya Uygur Kongresi, 2026 yılının Uygur soykırımının devam ettiğini belirttiği sürecin onuncu yılına, Londra’da faaliyet gösteren Bağımsız Uygur Mahkemesi’nin bulgularının ise beşinci yılına denk geldiğini hatırlattı.
DUK’un açıklamasına göre son on yılda 3 milyondan fazla Uygur; zorla çalıştırma, kitlesel tutuklamalar, ailelerin parçalanması ve zorla kısırlaştırma gibi uygulamalara maruz kaldı. DUK, söz konusu politikaların 1948 tarihli Soykırım Sözleşmesi kapsamında değerlendirilebilecek soykırım eylemlerini içerdiğini savundu.
DUK, Avrupa ülkelerinin ve parlamentolarının Uygur Türklerine yönelik ihlalleri daha güçlü şekilde gündeme taşıması ve Çin yönetiminin hesap vermesini sağlayacak siyasi girişimlerde bulunması gerektiğini vurguladı.
Zorla çalıştırmaya karşı ekonomik ve diplomatik tedbir çağrısı
Dünya Uygur Kongresi, Avrupa Birliği ülkeleri başta olmak üzere dünya genelindeki hükümetlere de bir dizi çağrıda bulundu.
Açıklamada, şirketlerin Doğu Türkistan’daki zorla çalıştırma uygulamalarıyla bağlantılı tedarik zincirlerinden tamamen çekilmesi, bölgenin zorla çalıştırma açısından yüksek riskli bölge olarak tanımlanması ve Çin yönetimine yönelik diplomatik baskının artırılması istendi.
Bunun yanı sıra, zulümden kaçarak ülkelerini terk etmek zorunda kalan Uygur Türklerinin mülteci koruma mekanizmalarından etkin biçimde yararlanabilmesi ve baskı politikaları nedeniyle birbirinden koparılan ailelerin yeniden bir araya gelebilmesi için mevcut sığınma ve aile birleşimi politikalarının güçlendirilmesi çağrısı yapıldı.
Katalonya Parlamentosu’nun aldığı karar, Doğu Türkistan meselesinin Avrupa’daki siyasi platformlarda daha fazla gündeme taşınması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Dünya Uygur Kurultayı ise bu adımın diğer Avrupa ülkelerine örnek olmasını ve uluslararası toplumun Uygur Türklerinin haklarının korunması için daha etkin bir tutum sergilemesini bekliyor.
