Kumul'a bağlı Astana köyünden olan ve Çince Hami olarak adlandırılan 35 yaşındaki Belikiz isimli kadın, yetkililerin 2023 yılı sonunda "arazileri yetkililerin elinde toplama" politikasını uygulamak için arazisine el koyduğunu söyledi.
Çinli bir video paylaşım platformu olan Douyin'de yayınlanan videoda Hami, Çin hükümetinin sorunu çözme konusundaki isteksizliği karşısında umutsuzluğunu dile getirdi.
Çığlık
Bize sahip çıkacak devlet ve insan yokmuDoğu Türkistan’dan yükselen feryat
Tarlasına Sebebesiz El koyulmuş pic.twitter.com/8qJKW4fIqp
— Uygur Hareketi (@U_Hareketi) April 14, 2024
Videoda "Arazi bize hükümet tarafından tahsis edilmiş olsa bile, onu işlemek için 3-4 yıl yatırım yaptık" diyor. "Hükümet neden biz çiftçileri savunmuyor? Sözlerimden şüphe duyuyorsanız, tarım arazilerimizi parçalayan şu makinelere bakın."
"Geçimimizi nasıl sağlayacağız ve çocuklarımızı okula nasıl göndereceğiz?" diye soruyor. "Bize destek olabilecek bir ülke yok mu? Yardım için başvurabileceğimiz bir kuruluş yok mu?"
'Sistematik el koyma'
Doğu Türkistan’daki yetkililer, Han Çinli göçmenler tarafından yürütülen kalkınma projelerine yol açmak için yıllardır Uygurların arazi ve mülklerine el koyuyor. Arazilerini kaybedenlerin, yerel yetkililer ve müteahhitler arasındaki yüksek düzeydeki gizli anlaşmalar nedeniyle, yeterli tazminat ya da adalet için başvurabilecekleri çok az yol var ya da hiç yok.
Uygurlar, göçmenlerin kendilerini geleneksel vatanlarından uzaklaştırdıklarından ve Pekin'in sert yönetimi altında mali fırsatlardan mahrum bıraktıklarından şikayetçi.
Astana köyünün güvenlik müdürü, polisin videoyu Douyin'den yüklendikten kısa bir süre sonra hızla sildiğini ve Belikiz'i 15 Nisan'da tutukladığını söyledi.
Kadının tutuklandığını yaklaşık 20 gün sonra öğrendiğini ve yetkililerin onu daha önce konuyla ilgili olarak hükümete sunduğu bir şikayet mektubu nedeniyle tutukladığını söyledi.
Tutuklanmasının doğrudan arazi gaspını konu alan video ile ilgili olup olmadığının belirsiz olduğunu da sözlerine ekledi.
Şu anda İsveç'te yaşayan eski bir Uygur polis memuru, "Uygurların topraklarına sistematik olarak el konulması uzun süredir devam eden bir sorun" dedi. "Bu adaletsizliklere dair içgörümüzü, bu gibi videolar aracılığıyla hikayelerini cesurca paylaşan bireylerin cesaretine borçluyuz."
'Bize eziyet etmeye devam edin'
Köy güvenlik müdürü, Belikiz'in liseden mezun olduktan sonra ulusal üniversite giriş sınavında başarısız olduğu için iki kitapçı dükkânı açtığını söyledi.
Ancak iş girişimleri başarısız olunca çiftçiliğe yöneldiğini söyledi.
Belikiz son 1-2 yıldır yaklaşık 7-8 mu arazide çiftçilik yapıyordu. Çinlilerin arazi ölçüm birimi yere göre değişmekle birlikte genellikle 0.165 dönüme eşittir, yani iki dönümden az arazisi vardı.
Bölge yetkilileri tüm sermayesini oluşturan arazisine el koyduktan sonra Belikiz, Douyin'de kendisinin ve Kumul ve Doğu Türkistan'ın geri kalanındaki diğer Uygur çiftçilerin karşılaştığı sorunlar hakkında bir video kaydetti.
"Sırf hükümet güçlü diye bize eziyet etmeye devam mı edecekler?" diye sordu. "Tüm bu acılardan kurtulmuş olsak daha iyi olmaz mıydı?"
İsveç'te yaşayan Uygur eski polis memuru, hiçbir arazinin el konulmaktan kurtulamayacağını belirtti.
"Çin hükümeti herhangi bir zamanda, herhangi bir bahaneyle bireylerin arazilerine el koyabilir" diyen Uygur, misilleme korkusuyla ismini vermek istemedi.
Çin anayasası ve arazi kanunlarına göre bireyler özel olarak arazi ve doğal kaynak sahibi olamazlar. Anayasa, kentsel alanlardaki arazilerin devlete ait olması gerektiğini belirtirken, kırsal ve banliyö bölgelerindeki arazilerin devlete veya yerel kolektiflere ait olması gerektiğini belirtiyor.
Eski polis memuru, "Kumul'da çiftçi bir kadının toprağını kaybetmesinin ardından yaşadığı ıstırabı gösteren video, bu gerçeği keskin bir şekilde hatırlatıyor" dedi.
