ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti, askeri alanda yeni bir boyuta taşınıyor. ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu tarafından yayımlanan yıllık raporda, Çin ordusunun yapay zekâ teknolojileriyle güçlendirilmiş silah sistemlerinde kullanmak amacıyla gelişmiş Nvidia çiplerine erişmeye çalıştığı belirtildi.
18 Kasım’da yayımlanan raporda, Çin’in özellikle ABD tarafından uygulanan ileri teknoloji ihracat kısıtlamalarını aşarak yüksek performanslı yarı iletkenlere ulaşmayı hedeflediği değerlendirildi.
Çin’in askeri stratejisinde yapay zekâ dönemi
Raporda dikkat çeken başlıklardan biri, Çin ordusunun geliştirmeye çalıştığı “akıllı savaş” konsepti oldu.
Bu yaklaşım, yapay zekânın yalnızca silah sistemlerinde değil; askeri komuta merkezlerinde, hedef belirleme süreçlerinde, operasyonel koordinasyonda ve lojistik faaliyetlerde de kullanılmasını kapsıyor.
Gelişmiş işlemciler, bu sistemlerin büyük miktarda veriyi hızlı biçimde analiz edebilmesi ve karmaşık görevleri yerine getirebilmesi açısından kritik önem taşıyor.
ABD’li komisyonun değerlendirmesine göre Pekin, askeri kapasitesini bu doğrultuda geliştirmek için dünyanın en gelişmiş yarı iletkenlerine ihtiyaç duyuyor.
Çin üretimi çipler Nvidia’nın gerisinde
Raporda, Çin’in yerli çip üretiminde önemli ilerlemeler kaydetmesine rağmen henüz en gelişmiş Amerikan işlemcileriyle aynı performans seviyesine ulaşamadığına dikkat çekildi.
Huawei tarafından geliştirilen Ascend ve Cambricon’un Siyuan serisi işlemciler, Çin’in yapay zekâ alanındaki yerli teknoloji çalışmalarının önemli örnekleri arasında gösteriliyor.
Ancak komisyona göre bu işlemciler, Nvidia ve AMD’nin ileri teknoloji ürünlerinin gerisinde bulunuyor.
Bu performans farkı, Çin’in gelişmiş Amerikan çiplerine yönelik ilgisinin devam etmesindeki önemli etkenlerden biri olarak değerlendiriliyor.
ABD’nin ihracat kısıtlamaları yeni önlemlerle genişliyor
Washington yönetimi, Çin’in gelişmiş yarı iletkenlere erişimini sınırlandırmak amacıyla ihracat kontrollerini sıkılaştırmayı sürdürüyor.
ABD yönetimi, 16 Kasım’da Nvidia’nın da aralarında bulunduğu şirketlerin gelişmiş çiplerinin Çin’e ulaşmasını önlemeye yönelik yeni kısıtlamalar açıklamıştı.
Buna rağmen Reuters tarafından aktarılan bir incelemede, Çin’de kullanılan ve değeri 3 milyar doları aşan bazı bilgi işlem projelerinde ABD’nin ihracat yasağı kapsamındaki Nvidia işlemcilerinin bulunduğu belirtildi.
Nvidia ise mevcut ihracat kontrollerinin Çin’deki yapay zekâ veri merkezi pazarına erişimini fiilen engellediğini savunuyor.
Nvidia üzerindeki baskı artıyor
Çin’in gelişmiş işlemcilere yönelik talebi, Nvidia’nın uluslararası faaliyetlerini de yeniden gündeme taşıdı.
Şirketin eski üst yöneticisi Jensen Huang’ın görevinden ayrılmasının ardından Nvidia’nın Çin bağlantıları ve teknoloji transferi konuları daha fazla tartışılmaya başlandı.
Öte yandan şirketin 18 Kasım’da paylaştığı güçlü iş beklentileri, yapay zekâ sektörüne yönelik talebin devam ettiğine işaret ederek hisselerine destek sağladı.
Reuters’ın aynı hafta yayımladığı bir başka haberde ise bazı Çinli kuruluşların, ABD merkezli gelişmiş yapay zekâ modellerinin çıktılarını kullanarak yerli modellerini eğitmek için daha karmaşık yöntemlere başvurduğu aktarıldı.
Teknoloji rekabeti askeri güç mücadelesine dönüşüyor
ABD ile Çin arasındaki yarı iletken rekabeti, artık yalnızca ekonomik üstünlük ve teknoloji pazarındaki pay mücadelesiyle sınırlı değil.
Yapay zekânın askeri sistemlere entegrasyonu, gelişmiş işlemcileri ulusal güvenlik açısından stratejik bir unsur haline getiriyor.
Son rapor, Çin’in yerli çip üretimindeki eksiklikleri gidermeye çalışırken Amerikan teknolojisine erişim arayışını sürdürdüğüne işaret ediyor.
Önümüzdeki dönemde Washington’un ihracat kontrollerini ne ölçüde genişleteceği ve Pekin’in bu kısıtlamaları aşmak için hangi yöntemlere başvuracağı, küresel teknoloji rekabetinin en önemli gündem maddelerinden biri olmaya aday.
Kaynak: Reuters, ABD-Çin Ekonomik ve Güvenlik İnceleme Komisyonu





















