Bölgeden gelen bilgilere göre Çin makamları, Kurban Bayramı öncesinde camilerdeki denetimleri artırdı. Birçok şehirde toplu bayram namazlarına sınırlama getirildiği, bazı camilerin ise tamamen kapalı tutulduğu bildiriliyor. Özellikle gençlerin camilere gitmesi fiilen yasaklanırken, devlet memurları ve öğrencilerin dini faaliyetlere katılması “aşırılık belirtisi” olarak değerlendiriliyor.
Uygurların en önemli dini geleneklerinden biri olan kurban kesimi de ciddi engellerle karşı karşıya. Yerel kaynaklar, birçok bölgede kurban satışının yasaklandığını veya devlet kontrolüne bağlandığını aktarıyor. Bazı ailelerin ise güvenlik güçlerinin baskısı nedeniyle kurban ibadetini gizlice yerine getirmeye çalıştığı ifade ediliyor.
Bayram ziyaretleri ve aile buluşmaları da yoğun gözetim altında gerçekleşiyor. Evlere yerleştirilen takip sistemleri, sokaklardaki yüz tanıma kameraları ve sık polis kontrolleri nedeniyle insanlar bir araya gelmekten çekiniyor. Yurt dışındaki yakınlarıyla iletişim kuran kişiler ise “şüpheli” görülerek sorguya alınma riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Uluslararası insan hakları kuruluşları, Çin’in Doğu Türkistan’daki politikalarını “sistematik baskı ve kültürel yok etme” olarak tanımlıyor. Raporda milyonlarca Uygur’un keyfi gözaltılar, zorla çalıştırma, dini yasaklar ve yoğun dijital gözetim altında yaşadığı belirtiliyor.
Sürgünde yaşayan Uygurlar ise bayramı buruk karşıladıklarını söylüyor. Yakınlarından yıllardır haber alamayan birçok aile, Doğu Türkistan’daki akrabalarının baskı altında yaşam mücadelesi verdiğini ifade ediyor.
Bir Uygur aktivist, “Bayram demek sevinç, birlik ve ibadet demektir. Ancak Doğu Türkistan’da artık ne özgürce ibadet edebiliyorsunuz ne de ailenizle huzur içinde bayram yaşayabiliyorsunuz. İnsanlar korku altında yaşıyor” sözleriyle bölgedeki durumu özetledi.
Doğu Türkistan’da milyonlarca Müslüman için Kurban Bayramı artık yalnızca dini bir gün değil; aynı zamanda kimliklerini, inançlarını ve kültürlerini koruma mücadelesinin sembolü haline gelmiş durumda.
