Yapılan telefon görüşmeleri ve saha araştırmaları, Kurban’ın tutuklanma nedeninin yolsuzluk değil, 17 yıl önce yaşanan “5 Temmuz Urumçi Olayları” sırasında yaralanan bir Uygur gencini tedavi ettirmek olduğu belirlendi.
”Teröristi Tedavi Etmek” Suçlaması
Edinilen bilgilere göre, hastane müdürü Sattar Kurban söz konusu cerrahi müdahaleye bizzat katımamış, yalnızca hastanede görevli doktorların bacağından kurşunla yaralanan bir hastaya müdahale etmesine ve kurşunu çıkarmasına izin vermişti.
Bölgedeki yerel bir polis karakolu görevlisi, emniyet birimlerine gönderilen resmi bildirimde Sattar Kurban’ın “teröristleri tedavi etmek ve onlara yataklık etmek” suçlamasıyla tutuklandığının açıkça belirtildiğini ifşa etti.
Hastayı Polise Teslim Etmişlerdi
Turfan’daki bir mahkeme görevlisinin aktardığı detaylar ise Çin yargısının geçmişe dönük hukuksuz uygulamalarını bir kez daha gözler önüne serdi:
- Olay Günü: 5 Temmuz 2009’da Urumçi’deki olaylardan kaçarak memleketi Turfan’a dönen ağır yaralı bir Uygur genci, aşırı kan kaybı nedeniyle acil yardım talebiyle Turfan Uygur Tıp Hastanesi’ne başvurdu.
- Müdahale: Nöbetçi doktor, hastane müdürü Sattar Kurban’dan onay alarak hastanın bacağındaki kurşunu çıkardı ve hayati tehlikesini atlattıktan sonra durumu polise bildirdi.
- Gözaltı: Çin emniyet güçleri o dönem hastaneye gelerek yaralıyı gözaltına aldı. O dönem hastane yönetiminin bu tutumu, “şüphelinin suç ortaklarının yakalanması için güvenlik güçleriyle iş birliği” olarak değerlendirilmişti.
”Geriye Dönük Temizlik” (Huitoukan) Dalgası
2017 yılında Doğu Türkistan genelinde başlatılan ve geçmişteki olayları yeniden inceleyerek cezalandırmayı amaçlayan acımasız “Huitoukan” (Arkaya/Geçmişe Bakış) siyaseti, yıllar sonra bu sağlık çalışanlarını hedef aldı.
Edinilen bilgilere göre, 2009’daki ameliyatı gerçekleştiren doktor 2017 yılında tutuklanırken; hastane müdürü Sattar Kurban ise aradan geçen 17 yılın ardından bu yıl aynı gerekçeyle “teröre sempati duymak ve yardım etmek” suçlamasıyla gözaltına alındı.
Güncel Durum Belirsizliğini Koruyor
Çin makamları, Sattar Kurban’ın resmi olarak “yolsuzluk ve disiplin soruşturması” kapsamında tutulduğunu iddia etse de, olayın asıl mahiyetinin siyasi olduğu tescillenmiş durumda. 17 yıl önce tedavi edilen Uygur gencinin ve 2017’de tutuklanan doktorun akıbeti ile şu an nerede tutuldukları ise hâlâ bilinmiyor.
Kaynak: RFA (Radio Free Asia) Uygur Servisi
