Rusya’da uzun süredir cezaevinde bulunan matematikçi Azat Miftahov hakkında açılan davada yeni bir gelişme yaşandı. Labıtnangi Şehir Mahkemesi, 24 Eylül’de verdiği kararla Miftahov’un eşi Lena Gorban’ın dört ayrı ziyarette savunucu sıfatıyla cezaevine alınmamasını hukuka aykırı buldu.
RusNews’un aktardığına göre mahkeme, Miftahov’un tutulma koşulları nedeniyle tazminat talebini ise kabul etmedi. Cezaevi personelinin diğer eylemleri de mahkeme tarafından hukuka aykırı olarak değerlendirilmedi.
“Yüzme biliyor musun?” iddiası
Miftahov daha önce cezaevi personelinden birinin kendisini şiddetli yağmur sırasında dışarı çıkardığını anlatmıştı.
Miftahov’un beyanına göre görevli, yağmur suyunun tahliye edilemediği avluya kendisini götürdü ve “Yüzme biliyorsundur diye umuyorum” dedi. Miftahov, tamamen ıslanmamak için bir bankın üzerine ayaklarıyla çıkmak zorunda kaldığını ve yaklaşık bir saat boyunca hücresine götürülmeyi beklediğini söyledi.
Rusya Federal Cezaevi Hizmetleri (FSİN) ise Miftahov’un eşine gönderdiği cevapta, cezaevindeki tüm alanların benzer durumda olduğunu ve Miftahov’un zeminin ıslak olacağı konusunda uyarıldığını belirtti.
Cezaevi yönetimi ayrıca görevlinin Miftahov’a “yüzme biliyor musun?” şeklinde bir soru sormadığını savundu.
Duruşma sırasında bağlantı kesildi
22 Eylül’de görülen duruşmada da dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Hakimin kararını değerlendirmek üzere salondan ayrılmasının ardından video konferans bağlantısının kesildiği bildirildi.
Miftahov’un savunması, bağlantının kesilmesinin ardından duruşmaya bu şartlarda katılmayı reddetti. Miftahov ise avukatı olmadan soruları cevaplamayacağını söyledi.
Sekizinci yılını cezaevinde geçiriyor
Azat Miftahov, yaklaşık sekiz yıldır özgürlüğünden mahrum bulunuyor.
Miftahov ilk olarak “holiganlık” suçlamasıyla altı yıl hapis cezasına çarptırıldı. 4 Eylül 2023’te Kirov bölgesindeki Omutninsk kentinde bulunan 17 No’lu cezaevinden tahliye edilmesinin ardından yeniden gözaltına alındı.
21 Nisan’da Harp yerleşimindeki “Polyarnaya Sova” (İK-18) cezaevine götürülen Miftahov, burada cezaevi personeli tarafından işkence gördüğünü öne sürdü.
Elektrik verme ve şiddet iddiaları
Miftahov’un anlatımına göre cezaevi personeli kendisine elektrik verdi, ayaklarını yapışkan bantla bağladı ve topuklarına tahta bir çekiçle vurdu. Miftahov ayrıca kendisinin tecavüzle tehdit edildiğini söyledi.
Siyasi tutuklu, olaylara katılan bazı cezaevi görevlilerinin isimlerini de verdi.
The Insider’ın araştırmasına göre Miftahov’un sözünü ettiği iki FSİN görevlisinin Mihail Sobolev ve Pavel Kiselyov olduğu belirtildi. Miftahov, Sobolev’i darp, tehdit ve işkenceye katılmakla, Kiselyov’u ise elektrik verildiği sırada odada bulunmakla suçladı.
Mahkeme ise Miftahov’un bu iddialarını kabul etmedi.
Cezaevinden bilim dünyasına: Yeni makalesi yayımlandı
Miftahov’un cezaevi koşullarına rağmen matematik çalışmalarını sürdürmesi de dikkat çekiyor.
Daha önce Melekes cezaevinde bulunduğu sırada araştırmalar yaptığını ve çalışmalarını makalelere dönüştürerek yakınlarına gönderdiğini belirten Miftahov’un yeni bilimsel çalışması, Fransa’da yayımlanan matematik dergisi RMS (Revue de la filière mathématiques) dergisinin ağustos sayısında yayımlandı.
“Hilbert uzayında Choi hipotezi” başlıklı çalışma, Miftahov’un tutuklanmasından sonra yayımlanan üçüncü bilimsel makalesi oldu.
Miftahov’un daha önce de uluslararası bilimsel dergilerde çalışmaları yayımlandı. 2020’de Sergey Berezin ile birlikte hazırladığı makale Bulletin of the Polish Academy of Sciences. Mathematics dergisinde yayımlandı. 2021’de ise Miftahov’un yazarlığını yaptığı başka bir çalışma Rivista di Matematica dell’Università di Parma dergisinde yer aldı.
Mahkemenin son kararı, Miftahov’un cezaevindeki koşullarına ilişkin tartışmayı yeniden gündeme getirirken, mahkeme tarafından yalnızca eşinin savunucu sıfatıyla cezaevine alınmamasına ilişkin ihlal tespiti yapılmış oldu.
