Uygur Hareketi (Campaign for Uyghurs-CFU) Kurucusu ve İcra Direktörü Ruşen Abbas, 2026 Halifax Uluslararası Güvenlik Forumu kapsamında düzenlenen panelde Çin’in insan hakları ihlallerini, Uygur halkına yönelik baskı politikalarını ve Pekin yönetiminin uluslararası sistem üzerindeki etkisini gündeme getirdi.
“Demokrasiler ideallerini nasıl korur ve Çin ile nasıl çalışır?” başlıklı panelde Abbas’a, Uluslararası Tibet Kampanyası Başkanı Tencho Gyatso ve Londra Üniversitesi SOAS bünyesindeki Çin Enstitüsü Direktörü Prof. Steve Tsang eşlik etti. Panelin moderatörlüğünü ise Savunma ve Havacılık Raporu’nun kurucusu ve editörü Vago Muradian üstlendi.
“Çin ekonomik gücünü siyasi itaati sağlamak için kullanıyor”
Konuşmasında Çin Komünist Partisi yönetiminin yalnızca Uygurlar için değil, küresel demokrasi, özgürlük ve ortak değerler açısından da ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirten Abbas, uluslararası toplumun Pekin yönetiminin ihlallerine karşı yeterli tepki göstermemesini eleştirdi.
Çin ile onlarca yıldır sürdürülen ekonomik angajmanın, ülkede siyasi reformları ve insan haklarına saygıyı artıracağı beklentisinin gerçekleşmediğini ifade eden Abbas, bunun aksine Uygur halkına yönelik soykırım politikalarının derinleştiğini söyledi.
Pekin yönetiminin ekonomik gücünü siyasi baskı ve itaat aracı olarak kullandığını vurgulayan Abbas, Çin’in ticari ilişkileri eleştirileri susturmak ve otoriter politikalarını yaymak için bir silah hâline getirdiğine dikkat çekti.
Abbas, “Pekin, ekonomik gücünü siyasi itaati sağlamak için bir silaha dönüştürdü.” değerlendirmesinde bulundu.
“Kız kardeşim, ifade özgürlüğümü kullandığım için özgürlüğünden mahrum bırakıldı”
Çin’in Uygurlara yönelik baskı politikalarının yalnızca Doğu Türkistan sınırları içerisinde kalmadığını, yurt dışındaki Uygur diasporasını da hedef aldığını belirten Abbas, kendi ailesinin yaşadığı trajediyi anlattı.
Çin yönetiminin uluslararası alanda Uygurları sindirmeye yönelik faaliyetlerinin kişisel bir boyutu olduğunu ifade eden Abbas, emekli tıp doktoru olan kız kardeşi Dr. Gülşen Abbas’ın 2018 yılından bu yana Çin’de haksız yere tutuklu bulunduğunu hatırlattı.
Abbas, kız kardeşinin ABD’de bir Uygur aktivisti olarak düşüncelerini özgürce ifade etmesinin ardından Çin yönetiminin misillemesine maruz kaldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Uygurların kitlesel tutuklanmasını ve toplama kamplarını Washington’da düzenlenen böyle bir panelde anlattığımda Çin hükümeti, beni susturmak için kız kardeşimi kaçırdı. Eylül 2018’den bu yana emekli tıp doktoru olan kız kardeşim Gülşen Abbas, ABD’de bir Uygur Amerikalı olarak ifade özgürlüğümü kullandığım için özgürlüğünün bedelini ödüyor.”
Abbas, kız kardeşinin durumunu gündemde tutan ABD Senatörü Tim Kaine ve ekibine de teşekkür etti.
“Çin, baskıcı yönetim anlayışını demokratik ülkelerin içine taşıyor”
Çin yönetiminin yurt dışında faaliyet gösteren polis yapılanmalarına da dikkat çeken Abbas, ABD ve Kanada başta olmak üzere farklı ülkelerde Çin bağlantılı 100’den fazla denizaşırı polis merkezinin bulunduğunu söyledi.
Bu faaliyetlerin demokratik ülkelerin egemenliğine, vatandaşlarının özgürlüklerine ve ulusal güvenliğine yönelik bir saldırı olduğunu belirten Abbas, Pekin’in otoriter yönetim anlayışını kendi sınırlarının ötesine taşıdığını ifade etti.
Çin’in yüz tanıma, biyometrik veri toplama ve yapay zekâ destekli gözetim sistemleriyle Uygurları kontrol altında tuttuğunu belirten Abbas, bu teknolojilerin uluslararası pazarlara ihraç edilmesinin de ciddi bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
Abbas ayrıca, Çin’in etnik birlik ve ilerleme yasasının Uygurlar, Tibetliler, Falun Gong mensupları ve Çinli Hristiyanlar üzerindeki baskıyı daha da kurumsallaştırdığını savundu.
“Zorla çalıştırma küresel tedarik zincirleri üzerinden dünyayı da suça ortak ediyor”
Çin’e yönelik ekonomik bağımlılığın uluslararası güvenlik açısından ciddi bir zafiyet oluşturduğunu vurgulayan Abbas, özellikle savunma sanayisinin Çin Komünist Partisi’nin kontrolündeki tedarik zincirlerine bağımlı olmasının stratejik risklerine işaret etti.
Uygur Türklerinin zorla çalıştırılması yoluyla üretilen ürünlerin küresel tedarik zincirlerine dâhil edilmesinin, uluslararası şirketleri ve tüketicileri de bu zulmün bir parçası hâline getirdiğini belirten Abbas, ekonomik çıkarların insan haklarının önüne geçirilmemesi gerektiğini söyledi.
“İdeallerden, değerlerden ve uluslararası güvenlikten söz ederken, onları tehdit eden bir rejime ekonomik bağımlılığımızla yüzleşmeden ilerleyemeyiz.” mesajını verdi.
“Pekin küresel kaostan faydalanıyor”
Çin yönetiminin uluslararası krizleri kendi siyasi çıkarları doğrultusunda değerlendirdiğini savunan Abbas, Pekin’in Rusya’nın Ukrayna’daki savaşına verdiği destekten, İran ve bölgedeki vekil güçlerle ilişkilerine, Güney Çin Denizi’ndeki yayılmacı politikalarından Hindistan sınırındaki gerilimlere kadar çeşitli gelişmelere dikkat çekti.
Abbas, Çin yönetiminin küresel istikrarsızlıktan faydalandığını, demokrasiler arasındaki birlikteliği zayıflattığını ve uluslararası düzeni aşındırdığını ifade etti.
Uygur soykırımının yalnızca Uygur halkını ilgilendiren münferit bir insan hakları meselesi olmadığını vurgulayan Abbas, bunun denetlenmeyen otoriter gücün nereye varabileceğini gösteren küresel bir uyarı olduğunu belirtti.
Konuşmasını uluslararası topluma çağrıyla tamamlayan Abbas, “Pekin’in bugün halkıma yaptıkları, özgürlüğe, egemenliğe ve insan onuruna değer veren bütün ülkeler için bir alarm olmalıdır. Herkesin konuşması ve harekete geçmesi gerekiyor. Aksi hâlde geriye yalnızca pişmanlık duyacak bir ses kalacak.” dedi.
X paylaşımında da kız kardeşinin özgürlüğünü gündeme getirdi
Ruşen Abbas, Halifax Uluslararası Güvenlik Forumu’ndaki konuşmasının ardından X hesabından yaptığı paylaşımda da panelde ele alınan konulara ve kız kardeşinin durumuna değindi.
Forumda Tencho Gyatso ve Prof. Steve Tsang ile birlikte konuşmaktan onur duyduğunu belirten Abbas, Pekin yönetiminin ekonomik gücünü sessizliği satın almak, baskıyı ihraç etmek ve hükümetleri kazanç ile ilkeler arasında tercihe zorlamak için kullandığını ifade etti.
Küresel tedarik zincirlerindeki zorla Uygur işçiliğinin dünyayı Uygur halkına yönelik zulme ortak ettiğini vurgulayan Abbas, paylaşımında kız kardeşi Dr. Gülşen Abbas’ın sekiz yılı aşkın süredir özgürlüğünden mahrum bırakıldığını bir kez daha hatırlattı.
Abbas, “Sekiz yılı aşkın süredir kız kardeşim, bir Uygur Amerikalı olarak ifade özgürlüğümü kullandığım için bedel ödüyor.” ifadelerini kullandı.
2026 Halifax Uluslararası Güvenlik Forumu’ndaki panel, Çin’in Uygur Türklerine yönelik politikalarının yalnızca insan hakları başlığı altında değil; uluslararası güvenlik, ekonomik bağımlılık, demokratik değerler ve küresel düzen açısından da ele alınması gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı.




















