ABD ile Çin arasındaki teknoloji rekabeti, bu kez dünyanın en gelişmiş yapay zekâ işlemcilerinin uluslararası ticaretinde ortaya atılan kaçakçılık iddialarıyla gündeme geldi. Financial Times’ın şirket kayıtları, ticaret verileri ve sektöre yakın kişilerle yapılan görüşmelere dayandırdığı araştırma, Nvidia üretimi gelişmiş yapay zekâ çiplerinin ABD ihracat kısıtlamalarına rağmen Güneydoğu Asya üzerinden Çin’e ulaştırıldığı öne sürülen geniş bir ticaret ağını ortaya koydu.
Araştırmanın merkezinde, Çinli iş kadını Alice Huang ve daha önce yöneticilik yaptığı Singapur merkezli Megaspeed şirketi bulunuyor. İddialara göre farklı ülkelerde faaliyet gösteren şirketler, aracılar, veri merkezi işletmecileri ve çevrim içi oyun sektörü temsilcileri, gelişmiş işlemcilerin Çin’e aktarılmasını sağlayan çok katmanlı bir ticaret yapısında yer aldı.
ABD makamlarının incelemeye aldığı ağda Kamboçya merkezli Prince Group çevresindeki bazı isimlerin de rol oynadığı ileri sürülüyor.
Milyarlarca dolarlık ticaretin merkezinde Alice Huang var
Financial Times’ın araştırmasına göre Alice Huang, Nvidia’nın Güneydoğu Asya’daki önemli müşterilerinden biri hâline gelen Megaspeed’in yapılanmasında ve uluslararası ilişkilerinde önemli bir rol üstlendi.
Huang’ın, şirketin dış dünyaya karşı güvenilir bir teknoloji ve bulut bilişim işletmesi olarak tanıtılmasında etkili olduğu öne sürüldü.
Araştırmada, Megaspeed’in ortaya çıkışının Çinli teknoloji şirketlerinin ABD’nin ihracat kısıtlamaları nedeniyle gelişmiş Nvidia işlemcilerine doğrudan ulaşmakta zorlandığı bir döneme denk geldiği belirtildi.
ABD yönetimi, özellikle askerî kullanım ve yapay zekâ kapasitesinin geliştirilmesi bakımından stratejik önem taşıyan gelişmiş yarı iletkenlerin Çin’e satışını sınırlandırmıştı. Bu kısıtlamalar, Çinli şirketlerin işlemcilere farklı ülkeler ve ticari aracılar üzerinden ulaşma arayışlarını da beraberinde getirdi.
Financial Times’ın ulaştığı bilgilere göre Alice Huang’ın bağlantılı olduğu şirketler ağı, Nvidia ile Çin’deki işlemci kullanıcıları arasında çeşitli ticari aracılar oluşturdu. Bu yapıda bulut bilişim şirketleri, çevrim içi oyun sektörü yatırımcıları ve çok sayıda farklı ülkede kayıtlı şirketin bulunduğu ileri sürüldü.
Araştırmanın, bu ticari ilişkileri ortaya çıkarmak amacıyla sektörü bilen 12’den fazla kişiyle yapılan görüşmelerin yanı sıra yüzlerce şirket kaydı ve resmî belgeyi incelediği bildirildi.
Megaspeed nasıl ortaya çıktı?
Araştırmaya göre ağın önemli halkalarından biri, ABD’nin yaptırım listesine aldığı Çinli teknoloji şirketi Inspur ile bağlantılı ticari yapılardı.
Inspur, Mart 2023’te Çin ordusuna yardım ettiği iddiasıyla ABD’nin kuruluşlar listesine alınmıştı. Şirketin bazı iştirakleri de kısıtlamalara tabi tutulurken, ABD’nin Kaliforniya eyaletinde faaliyet gösteren ve kısmen Inspur’a ait olan birimi aynı listeye alınmadı.
Bu şirket daha sonra Aivres adını kullanmaya başladı ve ABD’deki hukuki statüsü nedeniyle Nvidia ile ticari ilişkilerini sürdürme imkânı buldu.
Financial Times’ın aktardığına göre Nvidia, Aivres’in OEM olarak bilinen orijinal ekipman üreticisi statüsüyle işlem yapabilmesi için gerekli uyumluluk şartlarını karşıladığı sonucuna vardı.
Ancak şirketin Inspur ile geçmiş bağlantıları nedeniyle bu ticari ilişkinin uygunluğu konusunda bazı soru işaretleri de gündeme geldi.
ABD’nin ihracat düzenlemeleri kapsamında Nvidia’nın büyük miktarda işlemci satın alacak müşteriler için belirli şartlar aradığı, şirketlerin en az üç yıllık ticari geçmişe sahip olması ve yönetim ile mülkiyet yapılarında Çinli kişilerin çoğunlukta bulunmaması gibi kriterlerin değerlendirildiği belirtildi.
Çinli oyun şirketleri ve Megaspeed bağlantısı
Araştırmada, Nvidia işlemcilerine erişimi kısıtlanan bazı Çinli müşterilerin Century Huatong adlı oyun ve teknoloji şirketi üzerinden yeni ticari bağlantılar geliştirmeye çalıştığı öne sürüldü.
Otomotiv yedek parça sektöründe faaliyet göstererek başlayan Century Huatong, zaman içerisinde çevrim içi oyun sektörüne ve veri merkezi yatırımlarına yönelmişti.
Şirketin geçmişte 7Road isimli oyun şirketiyle veri merkezi projeleri geliştirdiği, Alice Huang ve eşi Kang Wei’nin de bu ticari çevrede yatırım bağlantılarının bulunduğu aktarıldı.
Financial Times’a göre Megaspeed’in ortaya çıkışında, Çin dışında kayıtlı ve geçmişinde dikkat çeken bir ticari sorun bulunmayan bir şirket üzerinden yeni nesil bulut bilişim sağlayıcısı görünümü oluşturulması önemli rol oynadı.
Alice Huang’ın da bu şirketin dış ilişkilerini yürütebilecek, uluslararası iş çevrelerinde güven oluşturabilecek bir yönetici olarak konumlandırıldığı iddia edildi.
Huang’ın Hong Kong’da ikamet etmesi, İngilizce bilmesi ve uluslararası ticari ilişkileri, şirketin Nvidia ile iş yapmasında etkili unsurlar arasında gösterildi.
Malezya üzerinden 4,6 milyar dolarlık donanım ithalatı
Araştırmanın en dikkat çekici verilerinden biri, Megaspeed’in Malezya’daki iştiraki Speedmatrix’in ithalat rakamları oldu.
Ticaret verilerine dayandırılan habere göre Speedmatrix, Aralık 2024 ile Aralık 2025 arasındaki dönemde Aivres’ten yaklaşık 4,6 milyar dolar değerinde donanım ithal etti.
Söz konusu ürünlerin önemli bir bölümünün Güneydoğu Asya’da kalmadığı, çeşitli ülkeler üzerinden Çin’e taşındığı ileri sürüldü.
Araştırmaya konuşan ve ticari dağıtım kanallarını bilen bazı kişiler, Nvidia işlemcilerinin Malezya başta olmak üzere bölgedeki farklı ülkelerden geçirilerek Çin’e ulaştırıldığını anlattı.
Bu sevkiyatların birden fazla ülkeyi kapsadığı ve haftalar sürebildiği belirtildi. Çin’e ulaştırılan işlemcilerin ise kayıt dışı pazarda normal satış fiyatlarının çok üzerinde bedellerle alıcı bulduğu öne sürüldü.
Singapur merkezli The Straits Times gazetesinin aktardığı bilgilere göre, 2026 yılının başlarında Endonezya’da Megaspeed’in yerel iştirakine yönelik gerçekleştirilen polis baskınında, grafik işlemci birimleri çıkarılmış boş sunucu rafları bulundu.
Bu gelişme, Güneydoğu Asya’daki veri merkezleri üzerinden yürütüldüğü iddia edilen ticari faaliyetlere ilişkin şüpheleri artırdı.
Kamboçya merkezli Prince Group bağlantısı
Araştırmanın bir diğer önemli ayağını, Kamboçya merkezli Prince Group çevresindeki isimler oluşturuyor.
Financial Times’ın aktardığına göre ABD makamlarının Prince Group bünyesinde önemli bir isim olarak tanımladığı Hu Xiaowei’nin, işlemcilerin Çin’e taşınması ve ticari faaliyetlerden elde edilen paranın aktarılması süreçlerinde rol oynadığı iddia edildi.
Hu’nun, Prince Group’un ikinci adamı olarak tanımlandığı ve kaçakçılık ile kumar faaliyetlerine ilişkin suçlamalarla karşı karşıya bulunduğu belirtildi. Japonya’da yakalandığı bildirilen Hu hakkında ABD makamlarının da suçlamalarda bulunduğu aktarıldı.
Araştırmada, Prince Group çevresindeki bazı ticari yapıların çevrim içi oyun sektörü, şirket ortaklıkları ve farklı finansman kanalları üzerinden geniş bağlantılar kurduğu ileri sürüldü.
Özellikle çevrim içi oyunlarda kullanılan sanal para ve oyun içi ürünlerin alım satımının, yasa dışı gelirlerin finansal sistem içerisinde meşru ticari kazanç gibi gösterilmesinde kullanılabildiği belirtildi.
Ancak Prince Group adına yapılan açıklamada, Hu Xiaowei’nin hiçbir zaman grup bünyesinde çalışmadığı ve kendisine yöneltilen iddiaların dayanaksız olduğu savunuldu.
Grup temsilcisi, şirketin yasa dışı bir ağa sahip olduğu yönündeki iddiaları da reddetti.
Tencent ve Alibaba’nın adı geçiyor ancak kaçakçılığa katıldıklarına dair kanıt bulunmadı
Araştırmada Çin’in büyük teknoloji şirketleri Tencent ve Alibaba’nın da bazı ticari bağlantılar nedeniyle gündeme geldiği belirtildi.
Tencent’in Century Huatong şirketinde yüzde 10,1 oranında hissesi bulunduğu, Century Huatong’un bir iştiraki üzerinden yatırım yaptığı T3 Travel isimli ulaşım şirketinin ortakları arasında ise Tencent ve Alibaba’nın da yer aldığı aktarıldı.
Alice Huang’ın da T3 Travel yönetim kurulunda bulunduğu ifade edildi.
Bununla birlikte Financial Times, Tencent veya Alibaba’nın Nvidia işlemcilerinin kaçakçılığına doğrudan katıldığını gösteren herhangi bir kanıta ulaşamadığını özellikle belirtti.
Tencent, yaptığı açıklamada çeşitli internet ve oyun şirketlerinde azınlık hisselerine sahip olduğunu, araştırmada söz edilen diğer faaliyetlerle herhangi bir bağlantısının bulunmadığını ve bu faaliyetlerden haberdar olmadığını bildirdi.
Alibaba ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
Bu ayrım, araştırmada adı geçen şirketlerin ticari bağlantılarının doğrudan kaçakçılık faaliyetlerine katıldıkları anlamına gelmediğini ortaya koyması bakımından önem taşıyor.
Nvidia: Megaspeed’i 2025’te kara listeye aldık
Nvidia, araştırmada gündeme getirilen iddialara ilişkin açıklamasında Megaspeed ve iştiraklerinden birini 2025 yılında şirketin yasaklı kuruluşlar listesine aldığını bildirdi.
Şirket sözcüsü, Megaspeed’e doğrudan satış yapılmadığını ve OEM ortaklarının planlanan sevkiyatlarda bu şirketi alıcı olarak göstermesi hâlinde satışa onay verilmediğini açıkladı.
Nvidia ayrıca Aivres’e yönelik satışlarda da kısıtlamalar uyguladığını bildirdi.
Megaspeed’in daha önce yaptığı açıklamalarda ise şirketin faaliyetlerinin yasal ve meşru olduğu savunulmuştu.
Araştırmada adı geçen Alice Huang ve eşi Kang Wei’nin yorum taleplerine yanıt vermediği, Inspur, Aivres, Century Huatong, 7Road ve ilgili diğer şirketlerin de sorulara cevap vermediği aktarıldı.
ABD’den Güneydoğu Asya üzerinden çip erişimine yeni kısıtlamalar
Washington yönetimi, Çin’in gelişmiş yapay zekâ işlemcilerine ulaşmasını engellemek amacıyla ihracat kontrollerini genişletmeye devam ediyor.
22 Kasım 2026 itibarıyla gündeme gelen yeni düzenlemelerle Çinli şirketlerin Güneydoğu Asya üzerinden bu işlemcilere erişim imkânlarının da sınırlandırılması hedefleniyor.
Ancak araştırmada görüşlerine yer verilen Georgetown Üniversitesine bağlı Gelişen Teknolojiler ve Güvenlik Merkezi araştırmacılarından Hannah Dorney, karşılanmayan yüksek talebin kaçakçılık faaliyetleri için ekonomik fırsat oluşturduğuna dikkat çekti.
Dorney, ihracat kısıtlamalarının Çin’e hiçbir işlemcinin ulaşamayacağı anlamına gelmediğini, Güneydoğu Asya’daki yolların kapatılması durumunda farklı ülkeler üzerinden yeni ticaret kanallarının ortaya çıkabileceğini belirtti.
Yapay zekâ rekabetinin görünmeyen cephesi
Nvidia işlemcileri, günümüzün en gelişmiş yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılmasında kullanılan stratejik teknolojiler arasında bulunuyor.
ABD’nin bu işlemcilere yönelik ihracat kısıtlamaları, yalnızca iki ülke arasındaki ticari rekabetin değil, aynı zamanda küresel teknoloji ve güvenlik politikalarının da önemli bir parçası hâline geldi.
Financial Times’ın araştırması, bu kısıtlamaların çevresinde oluştuğu öne sürülen çok katmanlı şirket ilişkilerini ve uluslararası tedarik kanallarını gündeme taşıdı.
Milyarlarca dolarlık ithalat rakamları, farklı ülkelerde kurulan şirketler, veri merkezleri ve oyun sektörü üzerinden geliştirilen ticari bağlantılar, gelişmiş yapay zekâ çiplerinin küresel ticaretinde denetim ve son kullanıcı takibinin önemini bir kez daha ortaya koydu.
ABD makamlarının yürüttüğü soruşturmaların ve uluslararası ticari incelemelerin sonucunda, söz konusu şirketlerin faaliyetlerinin hangi bölümünün ihracat kurallarını ihlal ettiğinin netleşmesi bekleniyor.























