Mahkeme kararı 2 Haziran tarihinde alınırken, Zudiyeva ve avukatları karara ilişkin belgeye ancak günler sonra erişebildi. Daha önceki üç mahkeme aşamasında da başvuruları reddedilen gazeteci, son kararın hukuki olmaktan çok siyasi bir nitelik taşıdığını savundu.
“Bu Kararı Siyasi Olarak Görüyorum”
Kararın ardından açıklama yapan Zudiyeva, sonucu beklediğini belirterek, mahkemenin hukukun uygulanışını incelemek yerine önceki kararları olduğu gibi kabul ettiğini söyledi. Gazeteci, başvurularında olayların maddi yönünü değil, Rus mahkemelerinin gazetecilik faaliyetlerini “siyasi faaliyet” olarak değerlendirmesinin hukuka aykırı olduğunu ortaya koymaya çalıştıklarını ifade etti.
Zudiyeva’ya göre mahkeme, kararın temel hak ve özgürlükler üzerindeki etkilerini değerlendirmedi. Gazeteci, özellikle ifade özgürlüğü ve gazetecilik faaliyetlerine getirilen sınırlamaların gerekli ve orantılı olup olmadığının incelenmediğini vurguladı.
“Yabancı Ajan” Davalarında Aynı Şablon Kullanılıyor
Zudiyeva, Rusya’daki “yabancı ajan” davalarında mahkemelerin büyük ölçüde aynı yaklaşımı benimsediğini öne sürdü. Ona göre mahkemeler, Rusya Adalet Bakanlığı’nın sunduğu değerlendirmeleri sorgulamadan kabul ediyor ve bağımsız bir inceleme yürütmüyor. Bu durumun, hukuki süreçlerin tarafsızlığı konusunda ciddi soru işaretleri yarattığını belirtti.
Bir Yıldan Fazadır Mücadele Ediyor
Kırımlı gazeteci, “yabancı ajan” statüsüne karşı yaklaşık bir yıldır hukuki mücadele veriyor. Dava sürecinde mahkemeler, Zudiyeva’nın yabancı kaynaklardan finansman aldığına dair somut bir tespit ortaya koyamadı. Buna rağmen kararlar, onun sözde “yabancı etki altında bulunduğu” iddiasına dayandırıldı.
Zudiyeva, Mayıs 2025’te Rusya’nın “yabancı ajanlar” listesine eklenen ilk Kırım sakini oldu. Gazeteciye göre bu statü yalnızca bürokratik bir yük değil; mesleki faaliyetlerin kısıtlanması, sürekli denetim altında tutulma ve gelecekte ceza soruşturmalarıyla karşı karşıya kalma riskini de beraberinde getiriyor.
Yıllardır Baskı Altında
On yılı aşkın süredir Kırım’daki siyasi baskıları ve insan hakları ihlallerini haberleştiren Zudiyeva, aynı zamanda siyasi tutukluların ailelerine destek veren çalışmalarıyla tanınıyor. Gazeteci, geçmiş yıllarda birçok kez gözaltına alındı, para cezalarına çarptırıldı ve çeşitli idari soruşturmalarla karşı karşıya kaldı.
2015 yılında Canköy’de açtığı çocuk gelişim merkezi güvenlik kurumlarının denetimlerine maruz kaldı. Daha sonraki yıllarda sosyal medya paylaşımları ve gazetecilik faaliyetleri nedeniyle hakkında çeşitli işlemler başlatıldı. 2024 yılında evinde yapılan aramanın ardından iki ayrı idari dava ile karşı karşıya kalan Zudiyeva, bu süreçlerin gazetecilik faaliyetleri nedeniyle yürütüldüğünü savunuyor.
Dosyada Gazetecilik Faaliyetleri Delil Olarak Gösterildi
Gazetecinin açıklamalarına göre, “yabancı ajan” ilan edilmesine gerekçe gösterilen dosyada 16 ayrı unsur yer alıyor. Bunların büyük bölümünü Ukrayna merkezli ve uluslararası medya kuruluşları için hazırladığı haberler, röportajlar ve kamuoyuna açık konuşmaları oluşturuyor. Zudiyeva, bunun gazetecilik faaliyetlerinin kriminalize edilmesi anlamına geldiğini ifade ediyor.
İnsan Hakları Savunucuları Endişeli
İnsan hakları örgütleri ve basın özgürlüğü savunucuları, Zudiyeva hakkında verilen kararın Kırım’daki bağımsız gazetecilere yönelik baskıların bir parçası olduğunu değerlendiriyor. Uzmanlara göre “yabancı ajan” yasası, eleştirel gazetecilik yapan kişileri susturmak ve sivil toplum faaliyetlerini sınırlandırmak amacıyla giderek daha geniş biçimde uygulanıyor.
Rusya Yüksek Mahkemesi’nin başvuruyu incelememe kararıyla birlikte Zudiyeva’nın ülke içindeki hukuki yolları sona ermiş oldu. Gazetecinin bundan sonraki süreçte uluslararası hukuk mekanizmalarına başvurup başvurmayacağı ise henüz netlik kazanmadı.
