Uygur aktivist Dolkun İsa işgalci çin’in zorla çalıştırma ve gözetleme ihlallerini ifşa etti

Cenevre’deki BM İnsan Hakları Konseyi’nin 59. Oturumunda konuşan İsa, durumu “vahim” olarak nitelendirdi ve devlet güvenliği ve kalkınma bahanesiyle yaygın insan hakları ihlallerinin devam ettiğini söyledi.

“Doğu Türkistan’daki Uygurların durumu hala vahim. Hala bir milyon insan toplama kamplarında acı çekiyor. Zorla çalıştırma hala bir sorun. Hâlâ ailelerinden koparılmış ve zorla çalıştırılan bir milyon Uygur çocuk var. Doğu Türkistan’da zorla ayrılma hala söz konusu” dedi.

Dolkun İsa, Pekin’in özellikle küresel toplumu yanıltmaya yönelik medya turları düzenleyerek bu ihlalleri küçümseme ya da inkar etme çabalarını eleştirdi.

“Son birkaç yıldır Çin hükümeti propaganda turları düzenliyor, özellikle Global Sources’tan ve hatta bazı Batı ülkelerinden bazı gazetecileri getiriyor, onları davet ediyor ve sadece etrafı gezdiriyor. Bu heyetleri propaganda aracı olarak kullanıyorlar ve Doğu Türkistan’da Uygurlara karşı devam eden soykırımı aklamaya çalışıyorlar” dedi.

Ayrıca Uygur nüfusuna karşı yüksek teknolojili gözetimin yaygın olarak kullanılmasını kınadı ve Sincan’ı otoriter teknolojiler için bir test alanı olarak tanımladı.

“Çin hükümeti buraya sözde yeniden eğitim kampı diyor ama aslında öyle değil, burası bir toplama kampı. Gözetleme teknolojisi, ses tanıma, yüz tanıma, hepsi Çin hükümeti tarafından önce Uygurlar üzerinde test ediliyor” dedi.

İsa’ya göre bu teknolojiler artık Doğu Türkistan’la sınırlı kalmıyor, Çin’in diğer bölgelerine ve ötesine ihraç ediliyor.

“Şimdi bu teknolojiyi Çin’in diğer bölgelerinde ve Hong Kong’da, hatta Çin’in içinde olmayan bölgelerde kullanıyorlar, hatta bu teknolojiyi komşu ülkelere ihraç ediyorlar. Bu, diğer ulusları ve insanları kontrol etmek için teknolojiyi kullanan otoriter bir rejimdir. Çin hükümeti kendi modelini diğer otoriter rejimler için bir şablon olarak sunmaya çalışıyor.”

Sincan bölgesi son yılların en önemli insan hakları krizlerinden birinin merkezi haline geldi. Çin hükümeti zorla kısırlaştırma, aileleri ayırma ve Doğu Türkistan’a gelişmiş gözetleme sistemleri yerleştirme gibi ciddi iddialarla karşı karşıya.