Doğu Türkistan Cumhuriyet Günü İstanbul’da yaşatıldı

1933 ve 1944 yıllarında Doğu Türkistan’da kurulan iki Cumhuriyetin yıl dönümü, 12 Kasım’da İstanbul Zeytinburnu Kültür ve Sanat Merkezi’nde düzenlenen geniş katılımlı programla anıldı. Sivil toplum kuruluşlarının ortaklaşa düzenlediği programa kamu görevlileri, siyasi parti temsilcileri, akademisyenler ve çok sayıda Doğu Türkistanlı katıldı.

featured
Özet, NİDAİ’ın yapay zekâ desteğiyle oluşturuldu.
Çeşitli Doğu Türkistan teşkilatlarının iş birliğiyle İstanbul'da düzenlenen etkinlikte, 1933 ve 1944 yıllarında kurulan Doğu Türkistan Cumhuriyetlerinin yıl dönümü kutlandı. Kur'an-ı Kerim tilaveti ve milli marşlarla başlayan programın açılışında, şehitlerin hatırası ve bağımsızlık mücadelesinin önemi vurgulandı. Etkinlikte siyasi…
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:

Program; Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği, Doğu Türkistanlılar Federasyonu, Doğu Türkistan Âlimler Birliği, Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği, Dünya Uygur Kurultayı Vakfı ve İli Meşrep Uygur Vakfı başta olmak üzere çeşitli kuruluşların iş birliğiyle gerçekleştirildi.

 

Program Kur’an-ı Kerim tilaveti ve İstiklal Marşlarıyla başladı

Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan program, Türkiye Cumhuriyeti İstiklal Marşı ile Doğu Türkistan İstiklal Marşı’nın okunmasıyla devam etti.

Açılış konuşmasını Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği Başkan Yardımcısı Musacan Er yaptı. Er, iki Cumhuriyetin Doğu Türkistan halkına bıraktığı tarihî mirasa ve bağımsızlık uğruna hayatını kaybeden şehitlerin hatırasını yaşatmanın önemine dikkat çekti.

Cumhuriyetlerin tarihî mirası vurgulandı

Ardından Doğu Türkistan Âlimler Birliği Başkanı Doç. Dr. Alimcan Buğda, 1933 yılında Kaşgar’da kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’nin tarihî ve fikrî temelleri üzerine konuştu.

Programda ayrıca AK Parti İstanbul İl Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Mehmet Şahin, Dünya Uygur Kurultayı Vakfı Başkanı Prof. Dr. Erkin Emet, Zeytinburnu Belediye Başkan Yardımcısı Hurşit Bekaroğlu, İli Meşrep Uygur Vakfı Başkanı Süleyman Göktuğ, Doğu Türkistanlılar Federasyonu temsilcisi Mahmut Emin Damollam ve diğer davetliler selamlama konuşmaları gerçekleştirdi.

Yesevi Alperenler Derneği Genel Başkanı Kürşat Mican, Hak İnsani Yardım Derneği Başkanı Ali Gür ve Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu da yaptıkları konuşmalarda Doğu Türkistan halkının Cumhuriyetler Günü’nü tebrik etti.

 

Cumhuriyet mücadelesi tiyatro sahnesine taşındı

Program kapsamında İstiqlal TV tarafından Cumhuriyetler Günü için hazırlanan kısa film izleyicilerle buluştu.

Gençlerin hazırladığı ve 1933 ile 1944 Cumhuriyetlerinin kuruluş sürecindeki mücadeleleri konu alan tiyatro gösterisi ise programın dikkat çeken bölümlerinden biri oldu. Çocukların okuduğu şiirler de anma programına ayrı bir anlam kattı.

 

Alihan Töre’nin oğlu babasının hatıralarını anlattı

Programın özel konuklarından biri, 1944 Doğu Türkistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı merhum Alihan Töre’nin oğlu Kutluhan Töre oldu.

Kutluhan Töre, konuşmasında babasının hayatına ve Doğu Türkistan mücadelesine dair hatıralarını paylaşarak Alihan Töre’nin hayatının sonuna kadar Doğu Türkistan’ı ve Uygur savaşçılarının mücadelesini yaşattığını ifade etti. Özbekistan’da Alihan Töre üzerine yapılan araştırmaların giderek arttığını belirten Töre, Doğu Türkistan halkının bir gün yeniden istiklaline kavuşacağına olan inancını dile getirdi.

 

1933 ve 1944 Cumhuriyetleri akademik perspektifle ele alındı

Programın devamında Doç. Dr. Alimcan Buğda ile Gazeteci-Yazar Dr. Şevket Nasir, 1933 ve 1944 Cumhuriyetlerinin tarihî önemi, bugünkü Doğu Türkistan davasıyla bağlantısı ve mevcut uluslararası şartlarda bölgenin konumu üzerine kısa değerlendirmelerde bulundu.

 

Program toplu dua ile sona erdi

Etkinlik, toplum önderlerinden Abdulkadir Yapçan’ın konuşması ve toplu dua ile sona erdi.

Program boyunca, iki Cumhuriyetin yalnızca geçmişte kalmış tarihî tecrübeler olmadığı; Doğu Türkistan halkının millî hafızası, bağımsızlık iradesi ve gelecek tasavvuru açısından önemini koruduğu vurgulandı.

Doğu Türkistan’ın özgürlüğü uğruna canlarını ve mallarını feda eden tüm şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti Günü kutlu olsun.

Kaynak: İstiqlal Haber

İlginizi Çekebilir
thumbnail

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti’nden Bağımsızlık Günü Mesajı: “Egemenliğimizin Yeniden Tesisi İçin Uluslararası Destek İstiyoruz”

Haberi görüntüle

Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Akşam Kapanışı 4 Ağustos 2026 akşam Haber Bülteni
Giriş Yap

Haber Nida ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

NİDAİ ile Sohbet Et

NİDAİ ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Merhaba, Ziyaretçi 👋

Bugün nasıl yardımcı olabilirim?

Türk Dünyası Doğu Türkistan Cumhuriyet Günü İstanbul’da yaşatıldı

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir