Program; Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği, Doğu Türkistanlılar Federasyonu, Doğu Türkistan Âlimler Birliği, Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği, Dünya Uygur Kurultayı Vakfı ve İli Meşrep Uygur Vakfı başta olmak üzere çeşitli kuruluşların iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Program Kur’an-ı Kerim tilaveti ve İstiklal Marşlarıyla başladı
Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başlayan program, Türkiye Cumhuriyeti İstiklal Marşı ile Doğu Türkistan İstiklal Marşı’nın okunmasıyla devam etti.
Açılış konuşmasını Doğu Türkistan Maarif ve Dayanışma Derneği Başkanı ve Uluslararası Doğu Türkistan STK’lar Birliği Başkan Yardımcısı Musacan Er yaptı. Er, iki Cumhuriyetin Doğu Türkistan halkına bıraktığı tarihî mirasa ve bağımsızlık uğruna hayatını kaybeden şehitlerin hatırasını yaşatmanın önemine dikkat çekti.

Cumhuriyetlerin tarihî mirası vurgulandı
Ardından Doğu Türkistan Âlimler Birliği Başkanı Doç. Dr. Alimcan Buğda, 1933 yılında Kaşgar’da kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’nin tarihî ve fikrî temelleri üzerine konuştu.
Programda ayrıca AK Parti İstanbul İl Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Mehmet Şahin, Dünya Uygur Kurultayı Vakfı Başkanı Prof. Dr. Erkin Emet, Zeytinburnu Belediye Başkan Yardımcısı Hurşit Bekaroğlu, İli Meşrep Uygur Vakfı Başkanı Süleyman Göktuğ, Doğu Türkistanlılar Federasyonu temsilcisi Mahmut Emin Damollam ve diğer davetliler selamlama konuşmaları gerçekleştirdi.
Yesevi Alperenler Derneği Genel Başkanı Kürşat Mican, Hak İnsani Yardım Derneği Başkanı Ali Gür ve Zeytinburnu Kaymakamı Dr. Adem Uslu da yaptıkları konuşmalarda Doğu Türkistan halkının Cumhuriyetler Günü’nü tebrik etti.
Cumhuriyet mücadelesi tiyatro sahnesine taşındı
Program kapsamında İstiqlal TV tarafından Cumhuriyetler Günü için hazırlanan kısa film izleyicilerle buluştu.
Gençlerin hazırladığı ve 1933 ile 1944 Cumhuriyetlerinin kuruluş sürecindeki mücadeleleri konu alan tiyatro gösterisi ise programın dikkat çeken bölümlerinden biri oldu. Çocukların okuduğu şiirler de anma programına ayrı bir anlam kattı.
Alihan Töre’nin oğlu babasının hatıralarını anlattı
Programın özel konuklarından biri, 1944 Doğu Türkistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı merhum Alihan Töre’nin oğlu Kutluhan Töre oldu.
Kutluhan Töre, konuşmasında babasının hayatına ve Doğu Türkistan mücadelesine dair hatıralarını paylaşarak Alihan Töre’nin hayatının sonuna kadar Doğu Türkistan’ı ve Uygur savaşçılarının mücadelesini yaşattığını ifade etti. Özbekistan’da Alihan Töre üzerine yapılan araştırmaların giderek arttığını belirten Töre, Doğu Türkistan halkının bir gün yeniden istiklaline kavuşacağına olan inancını dile getirdi.
1933 ve 1944 Cumhuriyetleri akademik perspektifle ele alındı
Programın devamında Doç. Dr. Alimcan Buğda ile Gazeteci-Yazar Dr. Şevket Nasir, 1933 ve 1944 Cumhuriyetlerinin tarihî önemi, bugünkü Doğu Türkistan davasıyla bağlantısı ve mevcut uluslararası şartlarda bölgenin konumu üzerine kısa değerlendirmelerde bulundu.
Program toplu dua ile sona erdi
Etkinlik, toplum önderlerinden Abdulkadir Yapçan’ın konuşması ve toplu dua ile sona erdi.
Program boyunca, iki Cumhuriyetin yalnızca geçmişte kalmış tarihî tecrübeler olmadığı; Doğu Türkistan halkının millî hafızası, bağımsızlık iradesi ve gelecek tasavvuru açısından önemini koruduğu vurgulandı.
Doğu Türkistan’ın özgürlüğü uğruna canlarını ve mallarını feda eden tüm şehitlerimizi rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti Günü kutlu olsun.
Kaynak: İstiqlal Haber
























