Kırım Tatar araştırmaları için uluslararası birlik kuruluyor: Türkiye de sürecin içinde

Kanada'daki Alberta Üniversitesi'nde düzenlenen uluslararası toplantıda, Kırım Tatar araştırmalarını bağımsız ve çok disiplinli bir akademik alan haline getirmeyi amaçlayan Qırım Tatar Studies Association'ın kurulması yönünde karar alındı. Türkiye, Ukrayna ve Kanada'dan akademisyenlerin katıldığı girişim, Kırım Tatar tarihinin, kültürünün ve yerli halk kimliğinin uluslararası akademik alanda daha güçlü temsil edilmesini hedefliyor.

featured
Özet, NİDAİ’ın yapay zekâ desteğiyle oluşturuldu.
Kanada'nın Edmonton kentindeki Alberta Üniversitesi'nde düzenlenen uluslararası bir toplantıda, Kırım Tatarlarının tarihi ve kültürünü akademik alanda temsil etmek üzere Qırım Tatar Studies Association kuruldu. Türkiye, Ukrayna ve Kanada'dan uzmanların katılımıyla hayata geçirilen bu yeni ağ, disiplinler arası çalışmalarla…
Bu içeriği farklı bir yapay zekâ aracında özetle:

Kırım Tatarlarının tarihini, kültürünü, dilini ve toplumsal hafızasını uluslararası akademik alanda daha kapsamlı biçimde ele almak amacıyla önemli bir adım atıldı. Kanada’nın Edmonton kentindeki Alberta Üniversitesi’nde 31 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen uluslararası toplantıda, Qırım Tatar Studies Association (Kırım Tatar Araştırmaları Birliği) adıyla uluslararası bir akademik ağ oluşturulması kararlaştırıldı.

Alberta Üniversitesi bünyesindeki Kanada Ukrayna Araştırmaları Enstitüsü (CIUS) tarafından düzenlenen Yollar Retreat: Indigenous Crimean Tatar Studies Collaborations başlıklı toplantıda, Ukrayna, Türkiye ve Kanada’dan araştırmacılar bir araya geldi. Toplantıya yüz yüze ve çevrim içi katılım sağlandı.

Birliğin kurulmasına yönelik niyet muhtırasının kabul edilmesiyle birlikte, farklı ülkelerde çalışan Kırım araştırmacılarını ortak bir akademik çatı altında buluşturacak yeni bir yapılanmanın temelleri atılmış oldu.

Kırım Tatar araştırmaları bağımsız akademik alan olacak

Yeni oluşumun temel hedeflerinden biri, Kırım Tatar araştırmalarını geleneksel bölgesel ve ulusal araştırma başlıklarının ötesine taşıyarak bağımsız, çok disiplinli bir akademik alan haline getirmek.

Birliğin çalışma alanları arasında beşerî bilimler, sosyal bilimler, güzel sanatlar, dilbilim ve kültürel araştırmalar bulunuyor.

Girişimde Kırım’ın yalnızca jeopolitik gelişmeler üzerinden incelenen bir bölge olarak ele alınmaması, Kırım Tatarlarının kendi tarihleri ve toplumları hakkındaki akademik bilgi üretiminde söz sahibi olması gerektiği vurgulanıyor.

Bu çerçevede Kırım Tatarları, uluslararası Yerli Halklar Çalışmaları (Indigenous Studies) yaklaşımı içerisinde değerlendiriliyor. Araştırma kapsamının Kırım’ın diğer yerli toplulukları olan Kırımçakları ve Karayları da içerecek şekilde genişletilmesi planlanıyor.

“Biz olmadan bizim hakkımızda hiçbir şey”

Birliğin kuruluş ilkeleri arasında dikkat çeken başlıklardan biri, “Biz olmadan bizim hakkımızda hiçbir şey” anlayışı oldu.

Bu ilke doğrultusunda Kırım Tatarlarının kendi tarihleri, kimlikleri ve kültürel mirasları üzerine yürütülen araştırmalarda yalnızca araştırma konusu değil, bilgi üretiminin aktif tarafı olmaları hedefleniyor.

Akademik özgürlük, araştırma etiği, siyasi baskılardan bağımsız bilimsel çalışma, sömürgecilik eleştirisi ve akademik özerklik de birliğin temel değerleri arasında sıralanıyor.

Ayrıca sözlü tarih anlatılarının, geleneksel sanatların, çevresel bilginin ve Kırım’la kurulan tarihî-kültürel bağların korunmasına yönelik çalışmaların desteklenmesi öngörülüyor.

Türkiye’deki Kırım Tatar araştırmacıları da sürecin önemli parçası

Yeni akademik oluşumun temelleri, tek bir toplantıyla değil, üç aşamalı uluslararası iş birliği süreciyle atıldı.

Sürecin ilk aşamasını 2025 yılında Ankara, Eskişehir ve İstanbul’da gerçekleştirilen Transatlantik Çalıştayı oluşturdu. İkinci aşamada ise 2026 yılında Tekirdağ’da düzenlenen Turtle Island and Qırım Indigenous Epistemologies Summer Institute programı gerçekleştirildi.

Bu çalışmalar kapsamında Kırım Tatar akademisyenleri, Kanada’daki yerli halk araştırmacıları, Ukraynalı akademisyenler, Türkiye’deki Kırım Tatar diasporası araştırmacıları ve toplum temsilcileri bir araya geldi.

Katılımcıların ortak çalışmaları sonucunda hazırlanan Tekirdağ Bildirisi, yeni uluslararası birliğin kuruluşuna zemin hazırlayan temel belgelerden biri oldu.

Girişim; Kanada Ukrayna Araştırmaları Enstitüsü, MacEwan Üniversitesi Ukrayna Kaynak ve Gelişim Merkezi ve Şefika Gaspıralı Uluslararası Kadınlar Birliği tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmaların devamı niteliğini taşıyor. Kırım Tatar Halkının Millî Meclisi’nin de sürece desteği bulunuyor.

Dünyanın dört bir yanındaki araştırmacılara açık olacak

Qırım Tatar Studies Association’ın yalnızca belirli ülkelerdeki akademisyenlerle sınırlı kalmaması hedefleniyor.

Ukrayna, Türkiye, Avrupa ülkeleri, Kuzey Amerika ve dünyanın farklı bölgelerindeki Kırım Tatar diasporalarında çalışmalar yürüten araştırmacıların ortak bir akademik ağda buluşturulması planlanıyor.

Birliğe katılımın etnik köken, vatandaşlık veya kurumsal aidiyet şartına bağlanmaması; Kırım üzerine çalışan ve oluşumun bilimsel ilkelerini benimseyen araştırmacıların katılımına açık olması öngörülüyor.

Kırım’ın tarihî hafızasının korunması hedefleniyor

Yeni girişim, Kırım Tatarlarının tarihî ve kültürel mirasının uluslararası akademik çevrelerde daha görünür hale gelmesi açısından da önem taşıyor.

Özellikle Kırım’ın tarihine ilişkin araştırmaların yerli halkların perspektifinden yürütülmesi, geçmişte yaşanan sürgünlerin, baskıların ve kültürel kayıpların bilimsel yöntemlerle incelenmesi amaçlanıyor.

Alberta Üniversitesi’ndeki toplantı, Kanada Ukrayna Araştırmaları Enstitüsü ile Kiev-Mohıla Ulusal Üniversitesi Kırım Araştırmaları Merkezi tarafından ortaklaşa yürütülen Yollar Girişimi’nin de devamı niteliğinde gerçekleştirildi.

Lysiak-Rudnytsky Hibe Programı ve Kiev’deki Ukrayna Enstitüsü’nün desteğiyle düzenlenen buluşma, Kırım Tatar araştırmalarının uluslararası ölçekte kurumsallaşması yönünde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendiriliyor.

İlginizi Çekebilir
thumbnail

Zulüm sürüyor: İşgalci Rusya, Kırım Tatarı 4 kadın siyasi tutsağı farklı cezaevlerine sevk etti

Haberi görüntüle

Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Akşam Kapanışı 4 Ağustos 2026 akşam Haber Bülteni
Giriş Yap

Haber Nida ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

NİDAİ ile Sohbet Et

NİDAİ ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Merhaba, Ziyaretçi 👋

Bugün nasıl yardımcı olabilirim?

Türk Dünyası Kırım Tatar araştırmaları için uluslararası birlik kuruluyor: Türkiye de sürecin içinde

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir