Bilgi sahibi kaynaklar, bu endişelerin, Hollanda hükümetinin geçen Eylül ayında Çinli yatırımcılara ait Hollanda merkezli Nexperia şirketini satın almaya karar vermesinin ardından ortaya çıktığını açıkladı.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isimsiz kalmak koşuluyla konuşan birkaç kaynağa göre, Hollanda yetkilileri, Nexperia’nın eski CEO’su Zhang Shu Cheng’in şirketin Manchester’daki fabrikasından, Çin’de sahip olduğu başka bir tesise ticari sırları aktardığına inanıyor.
Kaynaklar, Cheng’in çalışanları işten çıkarmayı planladığını da belirtti. İlgili kişiler, bu adımın şirketin Avrupa’daki faaliyetlerini sonlandırmaya yönelik bir adım olduğunu düşünüyor.
İngiliz hükümeti ise, Hollanda gazetesi NRC ve Reuters’ın haberlerinde yer alan bu iddialar hakkında özel bir yorumda bulunmaktan kaçındı. Hükümet yetkilileri, Hollanda’nın İngiltere’nin Stockport kentindeki fabrikadan hırsızlık yapıldığı iddialarını tanımadıklarını söylediler. Ancak, parlamentonun önde gelen üyeleri, bu davanın dikkatli bir şekilde takip edilmesi gereken ciddi bir konu olduğunu ısrarla vurguluyorlar.
Politico’ya göre, Ulusal Güvenlik Stratejisi Komitesi Başkanı Milletvekili Matt Weston şunları söyledi: “Bu iddialar beni son derece endişelendiriyor ve gelişmeleri yakından takip edeceğim.” Western, İngiltere ve Avrupa’daki kötü niyetli aktörlerin tehditlerine karşı hayati önem taşıyan İngiliz tedarik zincirlerinin savunmasız olduğunu belirterek, şirketlere dayanıklılığı artıran araçlar sağlanması gerektiğini vurguladı. Komitesinin, Ulusal Güvenlik Stratejisi’nin gözden geçirilmesi kapsamında bu konuyu inceleyeceğini belirtti.
Gözlemciler, casusluk iddialarının Westminster’da yaygın bir siyasi tartışma başlatmasının ardından, bu konunun İngiltere ile Çin arasında yeni bir krizin fitilini ateşlediğini ve İngiltere’nin Pekin ile ilişkilerini düzeltme çabalarına ciddi bir engel oluşturduğunu düşünüyor. Parlamentoda Pekin’in muhalifleri, Nixperia ile ilgili iddiaların Çin’in İngiltere’nin güvenliği ve endüstriyel istikrarına yönelik tehdidinin devam ettiğini ortaya koyduğunu ısrarla savunuyor. Eski Muhafazakar Parti lideri Ian Duncan Smith şöyle açıkladı: “Çin her zaman böyle yapar, hayatlarımızı, endüstrimizi ve Hong Kong’daki muhaliflerin özgürlüklerini tehdit eder.”
Uluslararası Çin Parlamentolar Birliği Başkanı Luke De Bolleford ise şunları ekledi: “Hükümetin Çin’in İngiltere’nin güvenliğini ve istikrarını gerçekten tehdit ettiğini kabul etmesi için daha kaç tane bariz ihlal görmemiz gerekecek, kimse bilmiyor.”
İngiliz hükümeti sözcüsü, durumu yakından takip ettiklerini ve Nexperia’ya karşı alınan önlemler konusunda Hollandalı meslektaşlarıyla temas halinde olduklarını söyledi.
Şirket ise Manchester tesisindeki çalışmaların normal şekilde devam ettiğini doğruladı ve Hollanda hükümetinin aldığı önlemlerin uygun yönetişimi yeniden sağladığını ve eski müdürün karar alma sürecini etkilemeyeceğini belirtti. Milletvekillerinin casusluk suçlamasında bulunduğu yasal sahibi Wingtech ve mevcut müdürü Zheng ise konuyla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.
Pekin’in, Hollanda’nın aldığı önlemlere yanıt olarak Ekim ayı başında Çin’den NXP bileşenlerinin ihracatını askıya alması, Japonya ve Kanada’daki otomotiv endüstrisinde bir kargaşa dalgasına neden oldu ve Nissan ve Honda fabrikaları üretimi kısmak zorunda kaldı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği, çip kıtlığı krizi nedeniyle üretim hatlarının yakında tamamen durma noktasına geleceğini doğruladı.
