Ürdün ile Suriye arasında, 23 Ekim’de Ürdün’ün Karak kentinde bir Rum Ortodoks kilisesini hedef alan silahlı saldırının ardından gerilim tırmandı. Ürdün ordusunun 26 Ekim’de Suriye’nin güneyindeki Dera ve Süveyda bölgelerine düzenlediği hava saldırılarında, Suriye makamlarının açıklamalarına göre siviller hayatını kaybetti.
Saldırıların ardından Şam yönetimi, operasyonun önceden koordinasyon sağlanmadan gerçekleştirildiğini bildirdi. Ürdün tarafı ise daha önce operasyonun Suriye hükûmetiyle koordinasyon içinde yapıldığını açıklamıştı.
Karak’taki kilise saldırısında 9 kişi hayatını kaybetti
23 Ekim Cuma günü Ürdün’ün Karak vilayetine bağlı Hamud köyündeki Aziz Yorgi Rum Ortodoks Kilisesi’nde düzenlenen cenaze töreni sırasında silahlı saldırı gerçekleştirildi.
Ürdünlü yetkililerin açıklamalarına göre saldırıda 9 kişi hayatını kaybetti, 34 kişi yaralandı. Saldırganların cenazeye katılanlara ateş açtığı bildirildi.
Olayın ardından Ürdün Kralı II. Abdullah, saldırının sorumlularının cezalandırılacağını açıkladı. Ülkede üç günlük ulusal yas ilan edilirken güvenlik güçleri saldırganların yakalanması için operasyon başlattı.
Saldırı, Ürdün’deki Hristiyan toplumu hedef alan ciddi bir şiddet olayı olarak değerlendirilirken, soruşturmanın ilerleyen aşamalarında şüphelilerin başka silahlı yapılarla bağlantılarının bulunup bulunmadığının da araştırıldığı bildirildi.
Üç şüpheli yakalandı
Ürdün makamları 26 Ekim’de kilise saldırısıyla bağlantılı üç şüphelinin yakalandığını duyurdu.
Yetkililerin açıkladığı isimler Hazza Zaidan Muhammad, Mishal Zaidan Muhammad ve Ahmad Sami Hussein oldu. Şüphelilerin Karak bölgesinde düzenlenen operasyon sırasında yakalandığı, çıkan silahlı çatışmada üçünün de yaralandığı bildirildi.
Ürdün güvenlik güçleri, şüphelilerin bulunduğu yerde silah ve mühimmat ele geçirildiğini açıkladı. Yetkililer, saldırının arkasındaki bağlantıları ve olası örgütsel ilişkileri araştırmayı sürdürüyor.
Ürdün yönetimi, saldırının sorumlularının Suriye’nin güneyinde faaliyet gösteren ve terör örgütü olarak nitelendirdiği yapılarla bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Ancak bu bağlantıya ilişkin ayrıntılı kanıtlar ve söz konusu yapıların kimlikleri kamuoyuna açıklanan bilgilerde netleştirilmedi.
Ürdün savaş uçakları Suriye’nin güneyini vurdu
Ürdün ordusu, 26 Ekim’de Suriye’nin güneyinde belirlediği hedeflere hava saldırıları düzenlediğini açıkladı.
Ürdün Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada operasyonun “Ürdün Caydırıcılığı – Hamud” adıyla gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, saldırıların Karak’taki kilise saldırısında hayatını kaybedenlerin intikamını almak ve terör örgütlerine ait olduğu belirtilen mevzileri hedef almak amacıyla düzenlendiği ifade edildi.
Ürdün ordusu, hava saldırılarında bazı hedeflerin ve araçların imha edildiğini, silahlı grupların mensuplarının öldürüldüğünü veya yaralandığını bildirdi. Ancak hedef alınan yapıların isimleri ve Ürdün tarafından verilen kayıplara ilişkin ayrıntılı bir bilanço açıklanmadı.
Ürdün makamları, kilise saldırısının faillerinin Suriye’nin güneyinde faaliyet gösteren gruplarla bağlantılı olduğunu savunarak operasyonu güvenlik tehdidine karşı bir müdahale olarak gerekçelendirdi.
Suriye: Hava saldırılarında siviller öldü
Suriye makamları ise Ürdün’ün hava saldırılarının sivil kayıplara yol açtığını bildirdi.
Suriye Sivil Savunması ve sağlık yetkililerinin açıklamalarına göre Dera ve Süveyda bölgelerinde gerçekleştirilen saldırılarda 7 sivil hayatını kaybetti, 3 kişi yaralandı.
Ölümler arasında kadınların, çocukların ve yaşlıların bulunduğu belirtildi. Dera kırsalındaki El-Lecat bölgesine bağlı Lutf köyünde aynı aileden beş kişinin hayatını kaybettiğine ilişkin haberler de kamuoyunda büyük tepkiye neden oldu. Ölenler arasında üç çocuğun bulunduğu bildirildi.
Suriye’deki yerel kaynaklar, saldırıların ardından bölgedeki sağlık kuruluşlarının yaralıları kabul etmek üzere alarma geçtiğini aktardı.
Suriye makamları, saldırıların hedeflerini ve meydana gelen sivil kayıpların tüm ayrıntılarını belirlemek üzere inceleme başlatıldığını duyurdu.
Şam yönetiminden Ürdün’e tepki: Önceden koordinasyon yapılmadı
Krizin en dikkat çekici boyutlarından biri, hava saldırılarının önceden koordine edilip edilmediği konusunda iki ülkenin farklı açıklamalar yapması oldu.
Ürdün ordusu, operasyonun Suriye hükûmetiyle koordinasyon içinde gerçekleştirildiğini duyurmuştu. Ancak Suriye hükûmeti 27 Ekim’de yaptığı açıklamada bu iddiayı reddetti.
Suriye yönetimi, askerî operasyon öncesinde kendileriyle herhangi bir koordinasyon veya bilgilendirme yapılmadığını bildirdi.
Şam yönetiminin açıklamasında, Suriye topraklarında gerçekleştirilen saldırıların kadınlar ve çocuklar dâhil sivillerin ölümüne ve yaralanmasına yol açmasından duyulan üzüntü dile getirildi. Yetkililer, olayın tüm yönleriyle araştırılması için kapsamlı inceleme başlatıldığını belirtti.
Suriye hükûmeti ayrıca Ürdün ile doğrudan iletişim kanallarının açıldığını ve olayın sonuçlarının ele alınması için temasların sürdüğünü açıkladı.
Şam yönetimi, sınır bölgelerinde gerçekleştirilecek askerî ve güvenlik faaliyetlerinde ortak koordinasyonun önemine dikkat çekerek Suriye’nin egemenliğinin korunması gerektiğini vurguladı.
Kral Abdullah: Teröristler cezadan kaçamayacak
Ürdün Kralı II. Abdullah, saldırının ardından yaptığı açıklamada güvenlik güçlerinin faillerin peşine düştüğünü ve sorumluların cezalandırılacağını belirtti.
Kral Abdullah, X hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:
“Cesur adamlarımız onları saklandıkları yerlere kadar takip etti. Teröristlerin cezadan kaçamayacağını söylemiştik; aynı şekilde, ideolojisi Ürdünlüleri bölmeyi amaçlayan hiç kimse de cezadan kaçamayacak. Şehitlere Allah’tan rahmet, yaralılara acil şifalar diliyorum. Allah vatanımızı ve halkımızı her türlü kötülükten ve zarardan korusun.”
Ürdün yönetimi, kilise saldırısının ardından ülkede güvenliğin sağlanması ve saldırının sorumlularının cezalandırılması konusunda kararlı bir tutum sergiliyor.
Bununla birlikte Amman yönetiminin Suriye topraklarında gerçekleştirdiği hava saldırıları, Şam’ın egemenlik ve koordinasyon itirazları nedeniyle yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi.
Nasib Sınır Kapısı kapatıldı
Suriye ile Ürdün arasındaki gerilimin sahadaki en önemli sonuçlarından biri de sınır geçişlerine ilişkin karar oldu.
Suriye Genel Sınır Kapıları ve Gümrük İdaresi, 27 Ekim Salı günü Nasib Sınır Kapısı’nın kapatılacağını duyurdu. Kararın, Dera vilayetindeki mevcut koşullar ve sahadaki gelişmeler nedeniyle alındığı belirtildi.
Kapatma kararı kapsamında iki ülke arasındaki yolcu ve ticari geçişlerin her iki yönde de tamamen durdurulacağı açıklandı. Yetkililer, kararın yolcuların ve sınır kapısında çalışan personelin güvenliğini sağlamak amacıyla alındığını bildirdi.
Sınır kapısının ne zaman yeniden açılacağına ilişkin açıklamada kesin bir tarih verilmedi.
Nasib, Suriye ile Ürdün arasındaki önemli kara geçişlerinden biri olması nedeniyle yolcu taşımacılığı ve ticaret açısından stratejik öneme sahip. Karar, iki ülke arasındaki ilişkilerde yaşanan gerilimin ekonomik ve günlük hayat üzerindeki olası etkilerini de gündeme taşıdı.
Suriye’de tepkiler büyüyor
Ürdün’ün hava saldırılarında sivillerin hayatını kaybettiğine ilişkin haberlerin yayılması, Suriye’de tepkilere yol açtı. Özellikle aynı aileden beş kişinin, aralarında üç çocuğun da bulunduğu kişilerin hayatını kaybettiğine yönelik haberler kamuoyundaki öfkeyi artırdı.
Saldırıların ardından Ürdün’e yönelik tepkilerin diplomatik açıklamaların ötesine geçerek sınır bölgesine ve olası protesto gösterilerine yansıdığı bildirildi.
Ürdün’ün Suriye’deki saldırılarının ardından bazı yerel çevrelerde Ürdünlü sürücülerin Suriye topraklarına girişinin durdurulması yönünde kararlar veya çağrılar gündeme geldiğine ilişkin haberler de dolaşıma girdi. Ancak bu uygulamanın kapsamı ve resmî statüsü bağımsız kaynaklarla kesin olarak doğrulanmış değil.
Benzer şekilde, Ürdün’ün Şam Büyükelçiliği önünde protesto düzenlenmesi yönündeki çağrılar ve bazı kişilerin sınır kapısına doğru hareket ettiği yönündeki haberlerin ayrıntıları da netleştirilmeyi bekliyor.
Bu gelişmeler, Suriye’de Ürdün’ün askerî müdahalesine yönelik tepkilerin arttığına işaret ederken, sınır hattındaki durumun daha fazla gerilime yol açıp açmayacağı belirsizliğini koruyor.
İki ülke arasındaki gerilim nereye evrilecek?
Karak’taki kilise saldırısı, Ürdün’ün güvenlik kaygılarını ve sınır ötesindeki silahlı gruplara yönelik tutumunu sertleştirdi. Ancak Amman’ın bu saldırıya karşılık olarak Suriye topraklarında düzenlediği hava operasyonları, sivillerin hayatını kaybettiğine ilişkin açıklamalar ve önceden koordinasyon sağlanıp sağlanmadığı konusundaki anlaşmazlık nedeniyle yeni bir krize dönüştü.
Suriye yönetimi hem sivil kayıplara ilişkin soruşturma yürütüleceğini hem de Ürdün ile temasların sürdüğünü açıklarken, Nasib Sınır Kapısı’nın kapatılması iki ülke arasındaki gerilimin somut sonuçlarından biri oldu.
Önümüzdeki süreçte tarafların diplomatik temaslarının sonuçları, sivil kayıplara ilişkin soruşturmanın bulguları ve sınır geçişlerinin yeniden açılıp açılmayacağı yakından takip edilecek.
Ürdün’ün güvenlik gerekçesiyle gerçekleştirdiğini savunduğu operasyon, Suriye tarafının egemenlik itirazları ve sivil kayıplara yönelik tepkiler nedeniyle iki komşu ülke arasında hassas bir dönemin kapısını aralamış durumda.
