BIST 100
15.062,65 0,15%
DOLAR
45,3570 0,10%
EURO
53,4809 0,59%
GRAM ALTIN
6.875,62 0,87%
FAİZ
40,65 -0,12%
GÜMÜŞ GRAM
117,17 2,71%
BITCOIN
80.261,00 0,17%
GBP/TRY
61,8870 0,59%
EUR/USD
1,1787 0,52%
BRENT
101,29 1,23%
ÇEYREK ALTIN
11.241,64 0,87%
İstanbul Parçalı Bulutlu
İstanbul hava durumu
19 °
  • ANASAYFA
  • Türk Dünyası
  • Uygur aktivistler BM’ye Çin’i sömürgeci bir güç olarak tanınması için dilekçe verdi

Uygur aktivistler BM’ye Çin’i sömürgeci bir güç olarak tanınması için dilekçe verdi

Doğu Türkistan Sürgün Hükümeti (ETGE) ve Doğu Türkistan Ulusal Hareketi (ETNM), 5 Mayıs Salı günü Birleşmiş Milletler Sömürgecilikten Kurtulma Özel Komitesi’ne (C-24) bir dilekçe sundu. Bu dilekçe, Doğu Türkistan’ın “Özerk Olmayan Bölge” statüsüne alınmasını resmen talep etmekte olup, Çin’in bir BM organı nezdinde sömürgeci bir güç olarak ilk kez hukuki olarak sorgulanmasını işaret etmektedir.

uygur_225834

Çin'in "Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi" olarak adlandırdığı Doğu Türkistan — "Yeni Topraklar" anlamına gelen sömürgeci bir isim — 1949'da Çin Halk Cumhuriyeti'nin işgaline kadar egemen bir devlet olarak, en son da bağımsız Doğu Türkistan Cumhuriyeti olarak varlığını sürdürmüştü. Dilekçede, hiçbir devretme antlaşması, hiçbir referandum ve halkın özgür ve gerçek iradesini yansıtan hiçbir belgenin Çin'in kontrolünü meşrulaştırmadığı savunulmaktadır. 76 yılı aşkın işgal süresince, yerli Türk nüfusu %90'dan yaklaşık %55'e düşerken, Çinli yerleşimci nüfusu %5'in altından %42'nin üzerine çıkmıştır.

ETGE Başkanı Dr. Mamtimin Ala, "80'den fazla ülke, BM'nin dekolonizasyon çerçevesi aracılığıyla bağımsızlığını kazanmıştır" dedi. "Doğu Türkistan halkları şimdi aynı hakkı resmen talep etmektedir. Mücadelemiz sadece bir insan hakları meselesi değil, aynı zamanda dekolonizasyon için verilen uluslararası bir mücadeledir."

Dilekçe, Uygurlar, Kazaklar, Kırgızlar ve diğer Türk halklarına yönelik soykırımı durdurmada mevcut insan hakları çerçevelerinin başarısız olmasının ardından geldi. Bu soykırım, 13. yılına giriyor. 2022 tarihli bir BM raporunda potansiyel "insanlığa karşı suçlar"tan bahsedilmesine ve ABD ile birçok parlamentonun soykırım tanımlamasına rağmen, toplu gözaltı ve zorla çalıştırma devam ediyor. Ocak 2026'da BM Özel Raportörleri, devlet destekli zorla çalıştırma transferlerinin uluslararası hukuk kapsamında "insanlığa karşı suç olarak köleleştirme" niteliğinde olabileceği konusunda uyarıda bulundu.

ETGE Dışişleri Bakanı Salih Hudayar, "Bu soykırım, Çin'in Doğu Türkistan'ı sömürgeci işgaline dayanmaktadır" dedi. "Sömürgecilikten kurtulmak, insan haklarımızın ve hayatta kalmamızın tek garantisidir."

Dilekçe, Çin'in 2026 tarihli "Etnik Birlik ve İlerlemeyi Teşvik Etme Kanunu"nu etnik ve kültürel silinmenin bir aracı olarak vurgulamaktadır. Dilekçe, Genel Kurul'dan şunları talep etmektedir:

  1. Çin Halk Cumhuriyeti'ni dünyanın en büyük sömürge toprakları üzerinde işgalci güç olarak tanımlaması.
  2. Doğu Türkistan'ın kendi kaderini tayin etme ve bağımsızlık konusundaki devredilemez hakkını teyit etmesi.
  3. Sömürgeci bir güç ve şu anda Sömürgecilikten Kurtulma Komitesi'nde yer alan bir Güvenlik Konseyi üyesi olarak Çin'in çıkar çatışmasını ele alması.

YORUM YAP

Yorum yapabilmek için kuralları kabul etmelisiniz.
Yeni bir yorum göndermek için 60 saniye beklemelisiniz.

Henüz bu içeriğe yorum yapılmamış.
İlk yorum yapan olmak ister misiniz?