Abdrakhmanova, uluslararası hukukta yer alan “egemenlik hakkı”nın, halkların kendi siyasi statülerini belirleme yetkisini kapsadığını vurgulayarak, Tataristan’ın bu hakkı 1992 yılında yapılan referandumla kullandığını ifade etti.
21 Mart 1992’de gerçekleştirilen referandumda seçmenlere Tataristan’ın egemen bir devlet olup olmayacağı sorusu yöneltilmiş, oylama sonucunda katılanların yaklaşık yüzde 62’si egemenlik lehinde oy kullanmıştı.
Konuşmada, referandumun uluslararası gözlemciler tarafından izlendiği ve meşruiyetine ilişkin olumlu değerlendirmeler yapıldığına dikkat çekildi. Abdrakhmanova, bu referandumun Tatar halkının siyasi iradesinin açık bir ifadesi olduğunu belirterek, günümüzde de geçerliliğini koruduğunu savundu.
Referandumun ardından Tataristan, 6 Kasım 1992’de kabul edilen anayasa ile kendisini “egemen devlet” ve “uluslararası hukukun öznesi” olarak tanımlamıştı.
Ancak Moskova yönetimi referandumu tanımamış, sonraki yıllarda yapılan anlaşmalar ve siyasi süreçler sonucunda Tataristan’ın sahip olduğu geniş özerklik kademeli olarak sınırlandırılmıştı.
Stockholm’deki etkinlikte konuşan Abdrakhmanova, Tataristan örneğinin, Sovyetler Birliği sonrası dönemde ortaya çıkan ulusal hareketler açısından önemli bir örnek teşkil ettiğini belirterek, “halk iradesine dayanan referandumların siyasi meşruiyet açısından kritik rol oynadığını” dile getirdi.
Haber, Tataristan meselesinin uluslararası platformlarda yeniden tartışılmaya başlandığı bir dönemde, egemenlik ve kendi kaderini tayin hakkı konularının önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
