Rapor, Çin’in Uygur nüfusuna yönelik baskıcı önlemlerinin en endişe verici ve gözden kaçan yönlerinden birini vurguluyor: Doğu Türkistan’daki Uygur çocuklarına yönelik devlet destekli yatılı okul sistemi.
Rapor, yatılı okul sisteminin Uygur anavatanında nasıl bir kültürel soykırım aracı olarak işlev gördüğüne dair kapsamlı bir analiz sunmakta ve 11 Eylül olaylarının ardından baskıcı politikaları meşrulaştırmak için “terörle mücadele” söylemlerinin nasıl kullanıldığı da dahil olmak üzere Çin’in Uygurlara yönelik asimilasyon çabalarının kökenlerinin izini sürmektedir.
Rapor, bu kurumların nasıl eğitim ve gelişim yerleri olarak değil, küçük yaşlardan itibaren Uygur kimliğini, dilini ve kültürünü yok etmeyi amaçlayan zorla asimilasyon mekanizmaları olarak kullanıldığını özetledi.
Uygur halkı yüzlerce yıldır kendine özgü kültürel ve etnik kimliğini korumuştur. Bununla birlikte, UAM’a göre, Çin Komünist Partisi yönetimi altında, Han Çinlilerinin kitlesel göçünü, toplama kamplarını ve şimdi de zorlayıcı yatılı okulların yaygın olarak benimsenmesini kapsayan sistematik girişimler yoluyla varlıkları tehlikeye atılmaktadır.
Raporda yatılı okulların uygulanması ele alınırken, UAM tarafından vurgulandığı üzere, bazıları ilkokula giden çocuklar kadar küçük yaştaki çocukların ailelerinden zorla alınarak devlet tarafından işletilen kurumlara nasıl yerleştirildikleri detaylandırıldı.
Rapor, Uygurca konuşmanın yasaklandığı, aile ilişkilerinin şeytanlaştırıldığı ve devlete bağlılığın kökleştirildiği bu okullardaki müfredatı ve atmosferi açıklayarak Eğitimsel Endoktrinasyona vurgu yapmaktadır. Bu kurumlardan sağ kurtulanların birinci elden anlatımlarını içeren görgü tanıklarının ifadeleri, Uygur gençlerine verilen kalıcı psikolojik ve kültürel zarara ilişkin güvenilir ve duygusal perspektifler sunmaktadır.
Uygur ebeveynler, birçoğu ebeveynlerinin toplama kamplarında alıkonulması nedeniyle iletişimleri kesilen çocuklarıyla sık sık iletişim kuramamakta veya çocukları hakkında bilgi alamamaktadır. UAM raporunda da belirtildiği üzere, bu yatılı okullarda çocuklar sistematik olarak miraslarından, dillerinden ve inançlarından mahrum bırakılmaktadır.
Uluslararası hukuk uzmanları ve akademisyenler bu durumu, UAM raporunda da belirtildiği üzere, bir etnik grubun en genç ve savunmasız üyelerine odaklanarak kimliğini ortadan kaldırmaya yönelik kasıtlı bir girişimi yansıtan açık bir kültürel soykırım örneği olarak kabul etmişlerdir.
UAM raporunda İcra Direktörü Abdulhakim İdris şunları ifade etmiştir: “Bu sözde ‘yatılı okullarda’ Uygur çocukların başına gelenler eğitim değil; zorla asimilasyon, kültürel yok etme ve psikolojik zarardır. Çin hükümeti çocukları ailelerinden, dillerinden ve kimliklerinden kopararak soykırım kriterlerine uyan ciddi bir adaletsizlik gerçekleştirmektedir. Uluslararası toplum, bütün bir halkın geleceğinin sistematik olarak yok edilmesi karşısında pasif kalamaz.”
Rapor, uluslararası topluma Uygur halkını desteklemek üzere birleşmesi, bu suçların ağırlığını kabul etmesi ve hesap verebilirlik ve adaleti savunması için acil bir çağrıyla sona erdi.
