Salı günü, Berlin merkezli kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Avrupa Anayasal ve İnsan Hakları Merkezi, Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da zorla çalıştırmayla bağlantıları olduğu iddiasıyla Volkswagen, BMW ve Mercedes-Benz hakkında Alman düzenleyicilere şikayette bulunduğunu söyledi.
Şikayet, 2023’ün başında yürürlüğe giren ve büyük şirketlerin tedarik zincirlerindeki insan hakları ve çevre sorunlarının izlenmesini ve ele alınmasını sağlamalarını gerektiren yeni bir Alman yasası kapsamında yapıldı. Cezalar, yıllık toplam küresel satışların yüzde 2’sine kadar para cezası ve üç yıla kadar devlet sözleşmelerinden hariç tutulma arasında değişmektedir.
Doğu Türkistan’da faaliyet gösteren Avrupalı şirketler, Doğu Türkistan’da üretilen ürünler hakkında Avrupa mahkemelerinde yasal davalar açmaya başlayan bir savunma grupları dalgası olarak, şimdi yurtiçinde ve yurtdışında siyasi ve düzenleyici baskılarla karşı karşıya.
Yaklaşan düzenleyici inceleme, Volkswagen’in Doğu Türkistan’daki fabrikasıyla ilgili artan tartışmalara katkıda bulunuyor. İnsan hakları protestocuları, otomobil üreticisinin geçen ayki yıllık genel kurul toplantısını bozanlar arasındayken, yatırımcılar Doğu Türkistan fabrikasının bağımsız bir şekilde denetlenmesini talep etti.
VW’ye karşı yapılan şikayette, Pekin’in yönetmekle suçlandığı devlet destekli zorla çalıştırma programlarına atıfta bulunularak, “Sadece Urumçi’deki fabrikanın varlığı, şirketin Uygur işçilerinin işgücü transferlerini alıyor olabileceğine dair yüksek bir olasılık oluşturmak için yeterlidir.” iddiasında bulunuldu.
Mercedes-Benz ve BMW’ye yönelik şikayetler, ECCHR’nin zorla çalıştırma riski altında olabileceğini söylediği Doğu Türkistan’da veya yakınında bulunan birkaç dolaylı ve doğrudan tedarikçi etrafında toplandı.
Otomobil üreticilerinin, tüm elektrikli araç akülerinin yaklaşık üçte birini üreten CATL ile olan ilişkisi, Çinli batarya üreticisinin geçen yıl Doğu Türkistan’daki ayak izini genişletmeye başlamasıyla da dikkat çekti.
Her üç şikayet de Doğu Türkistan’dan çıkan bakır, lityum ve alüminyum gibi hammaddelerin zorla çalıştırmayla bağlantılı olma açısından özellikle “yüksek risk” taşıdığını söyledi.
