Nöbetçi Eczaneler
Muratov’un kız kardeşi Fariza Narbekova 16 Eylül’de RFE/RL’ye yaptığı açıklamada Kazakistan’ın iltica konularıyla ilgili komisyonunun kararı üç gün önce verdiğini söyledi.
“[Özbekistan’a] iadeyi engelleyen yasal sorun artık ortadan kalktı. Kazakistan Başsavcılığı artık her an iadesini isteyebilir. Her şey hükümetin tutumuna bağlı,” dedi Narbekova.
Kazak yetkililer Muratov’u Şubat ayı sonunda Taşkent’in talebi üzerine anayasal düzeni baltalamak ve diğer suçlamalarla tutuklamıştı.
Muratov 10 yıldır Almatı’da yasal olarak ikamet eden bir Özbek vatandaşı. Kazak yetkililer Şubat ayında Muratov’un sığınmacı statüsü talebini kabul etti ki bu, sanıkların bazen olası iadeleri geciktirmek için kullandıkları bir yöntem.
Muratov, Kazakistan’da yaşayan Karakalpakların haklarını savunan faaliyetleriyle tanınıyor. Muratov aynı zamanda Özbekistan’a bağlı Karakalpakistan Özerk Cumhuriyeti’ndeki durum hakkında uluslararası kamuoyunda farkındalık yaratmıştır.
Temmuz 2022’de Karakalpakistan’ın başkenti Nukus’ta düzenlenen kitlesel mitinglerin ardından Kazakistan’da çok sayıda Karakalpak aktivist tutuklandı. Binlerce kişi Taşkent’in anayasayı cumhuriyetin kendi kaderini tayin hakkını baltalayacağını söyledikleri bir şekilde değiştirme planlarını protesto etti.
Protestolar şiddet kullanılarak dağıtıldı. Özbek yetkililer o sırada protestolar sırasında 21 kişinin öldüğünü söyledi, ancak Avusturya merkezli Freedom For Eurasia insan hakları grubu huzursuzluk sırasında en az 70 kişinin öldürüldüğünü söyledi.
Geçen yıl Ocak ayında bir Özbek mahkemesi 22 Karakalpak aktivisti protestolara katıldıkları için anayasal düzeni baltalamak gibi suçlamalarla hapis cezasına çarptırdı.
Mart 2023’te, Nukus’taki protestolara katılmakla suçlanan 39 Karakalpak aktivist daha mahkum edildi ve bunlardan 28’i beş yıl ile 11 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı. On bir sanığa ise şartlı tahliye benzeri cezalar verildi.
Şiddet olayları Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoev’i nadir görülen bir geri adım atmaya ve anayasa değişikliği teklifini rafa kaldırmaya zorladı.
Kazak ve uluslararası insan hakları örgütleri, Özbekistan’a iade edilmesi halinde Muratov’un keyfi gözaltı ve adil olmayan yargılamayla karşı karşıya kalabileceğini söyleyerek Kazakistan makamlarına Muratov’u serbest bırakmaları çağrısında bulundu.
Karakalpaklar, Orta Asya Türk dilli bir halktır. Bölgeleri, 1930’da Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti içinde özerk olmadan önce Kazakistan içinde özerk bir bölgeydi ve daha sonra 1936’da Özbekistan’ın bir parçası oldu.